رویش نسل، برنامه‌ریزی می‌خواهد
به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «موج‌رسا»؛ پویش جمعیت و باروری در هر جامعه‌ای، نه یک اتفاق تصادفی، بلکه حاصل برنامه‌ریزی منسجم و هماهنگ میان نهادهای اقتصادی، فرهنگی و درمانی است که با فراهم‌سازی زیرساخت‌های رفاهی و کاهش موانع معیشتی، بستر تصمیم‌گیری آگاهانه و آسوده خانواده‌ها را برای رویش نسلی سالم و امیدوار فراهم می‌سازد و جوانی جمعیت، ثمره برنامه‌ریزی هماهنگ دستگاه‌هاست، نه حاصل اتفاق و هر فرزند، سرمایه‌ای است که با رفع موانع معیشتی و رفاهی، در آغوش جامعه می‌روید.
بیشتر بخوانید
در این میان خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «موج‌رسا» به روند درمان زوج‌های بارور برای افزایش جمعیت و عوامل دخیل بر آن پرداخته است که شما را به مطالعه آن دعوت می‌کنیم.
بیمه سلامت؛ تکیه‌گاه زوجین نابارور در زنجان
کرمی‌زنجانی با یادآوری اینکه پیش از سال ۱۴۰۰، این خدمات در زمره هزینه‌های ستاره‌دار و گران‌قیمت به شمار می‌رفت و فاقد هرگونه پوشش بیمه‌ای بود، گفت: با اصلاحات قانونی در بودجه سال ۱۴۰۰، درمان‌های ناباروری در تعهد سازمان‌های بیمه‌گر پایه قرار گرفت و این نهادها موظف به پرداخت هزینه‌های زوجین نابارور شدند.
وی در تشریح میزان تعهد بیمه‌ای اظهار کرد: در مراکز دولتی ۹۰ درصد تعرفه دولتی، در مراکز عمومی غیردولتی ۹۰ درصد تعرفه مالکیت و در بخش‌های خصوصی نیز ۶۰ درصد تعرفه مالکیت تحت پوشش قرار گرفته است. به گفته وی، ۷۴ قلم داروی مرتبط با درمان ناباروری با سهم ۹۰ درصدی بیمه‌گذاری شده است.
مدیرکل بیمه سلامت استان زنجان به خدمات پاراکلینیک شامل ۵۶ قلم آزمایش بالینی، ۱۷ قلم آزمایش ژنتیک و ۷ قلم تصویربرداری و همچنین خدمات فوق تخصصی نظیر IVF، میکرواینجکشن، انتقال جنین و IUI اشاره کرد و افزود: ۴۲ قلم تجهیزات و ۴۸ کد خدمت برای آماده‌سازی زوجین نابارور نیز در چارچوب تعهدات این سازمان تعریف شده است.
وی با اعلام ابلاغ نسخه ۰۵ دستورالعمل خرید راهبردی و ضوابط پوشش بیمه‌ای خدمات ناباروری در تیرماه سال جاری، از افزوده شدن متخصصان PhD در حوزه بیولوژی تولید مثل و جنین‌شناسان به جمع ارائه‌دهندگان مجاز خبر داد و تصریح کرد: داروهای IVIG، هورمون رشد و قرص استرادیول واژینال نیز به‌تازگی زیر پوشش بیمه سلامت قرار گرفته‌اند.
کرمی‌زنجانی طبق داده‌های استخراجی از سامانه‌های الکترونیک بیان کرد: از ابتدای آغاز طرح تاکنون، ۲ هزار و ۳۶۹ زوج نابارور در استان نشان‌دار شده‌اند که با مراجعه به کلینیک درمان ناباروری بیمارستان آیت‌الله موسوی و بیمارستان الغدیر می‌توانند از خدمات مذکور بهره‌مند شوند. از این میان، یک هزار و ۳۰۱ بیمه‌شده متعلق به صندوق روستائيان است. همچنین در بخش سرپایی ۱۹ هزار و ۳۲۰ نسخه، در بخش بستری موقت ۵۱۱ پرونده و در حوزه خسارت متفرقه ۳۷۹ پرونده رسیدگی و پرداخت هزینه شده است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به خدمات رایگان در راستای حمایت از خانواده اشاره کرد و گفت: خدمات زایمان، تمامی خدمات بستری و بستری موقت و اورژانس برای شیرخواران و کودکان زیر هفت سال و نیز غربالگری نوزادان در مراکز دولتی دانشگاهی به‌صورت کاملاً رایگان ارائه می‌شود. مادران باردار نیز با همکاری وزارت بهداشت نشان‌دار شده و خدمات دوران بارداری آنان مبتنی بر برنامه‌های ابلاغی پوشش داده می‌شود.
مدیرکل بیمه سلامت زنجان به زوجین مراجعه‌کننده به بخش خصوصی غیرطرف قرارداد توصیه کرد: با ارائه مدارک مثبته به واحد خسارت متفرقه اداره‌کل مراجعه کرده و هزینه را تا سقف ۶۰ درصد تعرفه مصوب دریافت کنند.
کرمی‌زنجانی همچنین از شهروندان فاقد پوشش خواست از طریق سامانه شهروندی به نشانی csp.ihio.gov.ir یا دفاتر پیشخوان دولت بیمه‌نامه خود را فعال سازند.
وی در پایان بر پاسخگویی شبانه‌روزی سامانه ۱۶۶۶ تاکید کرد و از بیمه‌شدگان روستایی خواست با رعایت نظام ارجاع و مراجعه به پزشکان خانواده در مراکز جامع روستایی، ضمن کنترل تاریخ اعتبار بیمه‌نامه، از خدمات سطوح تخصصی بهره‌مند شوند.
دغدغه امروز؛ ترس از آینده یا امید به فردا؟
در ادامه زهره ایمانی، فعال و کنشگر حوزه جوانی جمعیت، در تحلیلی پیرامون دغدغه‌های معیشتی و تأثیر آن بر نهاد خانواده، به یکی از چالش‌برانگیزترین سوالات زوج‌های جوان پاسخ داد.
وی با طرح این پرسش که «آیا در شرایط فعلی اقتصادی، فرزندآوری تصمیمی عادلانه است؟»، این دغدغه را نشانه مسئولیت‌پذیری والدین دانست اما زاویه‌ای نو برای نگریستن به این موضوع گشود.
ایمانی با نفی این انگاره که فرزند مانع پیشرفت است، اظهار کرد: بسیاری از موفقیت‌های بزرگ تاریخ در دل سختی‌ها رقم خورده‌اند. واقعیت این است که حضور فرزند، انسان را به سمت هوشمندتر شدن در برنامه‌ریزی و سخت‌کوشی مضاعف سوق می‌دهد. در واقع، فرزندآوری نه یک هزینه، بلکه موتور محرک تلاش است که امنیت و ثبات خانواده را در درازمدت تضمین می‌کند.
فعال حوزه جمعیت با تأکید بر اینکه کیفیت تربیت، بیش از آنکه تابع دارایی‌های مادی باشد، محصول شخصیت و منش والدین است، تصریح کرد: فرزند صالح نیازمند «پدر و مادر خوب» است، نه لزوماً «ثروت زیاد». عشق، امنیت روحی و آموزش اخلاق، سرمایه‌هایی هستند که هیچ تورم اقتصادی نمی‌تواند ارزش آن‌ها را کاهش دهد.
وی افزود: بسیاری از نخبگان و تاثیرگذاران جامعه از دل خانواده‌هایی ساده اما سرشار از اصالت و محبت برخواسته‌اند.
ایمانی در بخش دیگری از سخنان خود، فرزندآوری را نوعی مشارکت راهبردی در ساختن آینده کشور دانست و گفت: نگاه صرف به مشکلات، ما را از ظرفیت‌های عظیم نسل نو در حوزه‌های علم و تکنولوژی غافل می‌کند. ما با تربیت نسلی توانمند، در حقیقت در حال غرس نهالی هستیم که دانش، مهارت و شخصیت آن، تنها دارایی فناپذیر و اعتبار دائمی خانواده در نسل‌های آینده خواهد بود.
وی با فراخوان خانواده‌ها به برنامه‌ریزی آگاهانه و امیدوارانه اضافه کرد: مسئولیت‌پذیری به معنای توقف در مسیر به‌دلیل ترس از آینده نیست، بلکه به معنای حرکت با چشمان باز است. ما با تقویت نسل جدید، نه تنها میراثی ماندگار به جا می‌گذاریم، بلکه دنیایی زیباتر و پویاتر را برای آیندگان رقم خواهیم زد.
ضرورت هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی در تحقق قانون جوانی جمعیت
رئیس بخش جوانی جمعیت دانشگاه علوم پزشکی زنجان با انتقاد از تمرکز صرف بر شاخص‌های درمانی در مسئله جمعیت، بر نقش کلیدی سایر دستگاه‌های اجرایی در فراهم‌سازی زیرساخت‌های رفاهی تاکید کرد و خواستار مطالبه‌گری جدی رسانه‌ها در اجرای کامل قانون حمایت از خانواده شد.
در این میان شیرین بخشی، رئیس بخش جوانی جمعیت دانشگاه علوم پزشکی زنجان، در گفتگویی با تشریح ابعاد چندگانه بحران جمعیت، ازدواج را سنگ‌بنای اصلی فرزندآوری برشمرد.
وی با بیان اینکه کاهش آمار ازدواج به‌طور مستقیم نرخ جایگزینی جمعیت را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد، بیان کرد: تحلیل‌های جمعیتی نباید تنها به تعداد ولادت‌ها محدود شود، بلکه پایش وضعیت افراد در آستانه ازدواج، مجردان و زوج‌های فاقد فرزند باید در اولویت برنامه‌ریزی‌های کلان قرار گیرد.
رئیس بخش جوانی جمعیت دانشگاه علوم پزشکی زنجان، با اشاره به اینکه آموزش‌های مقطعی پیش از ازدواج به تنهایی راهگشا نیست، بر ضرورت استمرار مشاوره‌های تخصصی در سال‌های نخست زندگی مشترک تأکید کرد.
وی هشدار داد که افزایش فاصله بین ازدواج تا تولد فرزند نخست و همچنین فاصله زیاد بین موالید، فرصت طلایی باروری و سلامت مادر و کودک را با چالش جدی مواجه می‌کند.
بخشی در ادامه، اجرای قانون جوانی جمعیت را وظیفه‌ای فرادستگاهی قلمداد کرد و افزود: موضوعاتی حیاتی همچون احداث خوابگاه‌های متأهلی، اعطای تسهیلات بانکی، ایجاد مهدکودک در سازمان‌ها و حمایت واقعی از حقوق خانواده‌های شاغل، مطالباتی هستند که تحقق آن‌ها مستقیماً به عملکرد نهادهای خارج از حوزه بهداشت و درمان بستگی دارد.
وی با فراخوان رسانه‌ها به مطالبه‌گری هوشمندانه گفت: انتظار می‌رود اصحاب رسانه، موضوع جمعیت را از حصار دانشگاه‌های علوم پزشکی خارج کرده و عملکرد تمامی دستگاه‌های مسئول را در بوته نقد و بررسی قرار دهند.
موفقیت در این حوزه نیازمند یک شبکه پاسخگوست که در آن هر سازمان نسبت به تکالیف قانونی خود در قبال خانواده‌ها شفاف‌سازی کند.
بخشی همچنین با تاکید بر ضرورت رویکرد امیدآفرین در کنار بیان واقعیت‌های جمعیتی، اظهار کرد: نباید با تکرار مداوم هشدارهای نگران‌کننده درباره بسته‌شدن پنجره جمعیتی، در جامعه اضطراب ایجاد کرد. رسانه‌ها باید با تبیین اقدامات مثبت و حمایت‌های صورت‌گرفته در حوزه‌هایی نظیر درمان ناباروری، مسیری برای فرهنگ‌سازی آگاهانه بگشایند.
وی در پایان تاکید کرد: فرزندآوری باید فرآیندی «آگاهانه، آزادانه و مسئولانه» باشد. رسالت حاکمیت و دستگاه‌های اجرایی، تحمیل تصمیم نیست، بلکه وظیفه اصلی آنان تسهیل شرایط و رفع موانع معیشتی و رفاهی است تا خانواده‌ها بتوانند با آرامش خاطر درباره تعداد فرزندان خود تصمیم‌گیری کنند.
برنامه‌ریزی در عمل به آمار و شعار خلاصه می‌شود و ابعاد معیشتی، اشتغال و مسکن در حاشیه می‌ماند، آنچه می‌ماند تنها یک دغدغه یادداشت‌شده است، نه یک راهبرد تحقق‌یافته که رشد و جوانی یک جمعیت با برنامه‌ریزی درست و عملی و محیا شدن تمام شرایط برای فرزندآوری خانواده فراهم می‌شود نه با شعار و وعده‌های پوچ.
انتهای خبر/