ممنوعیت سزارین انتخابی برای رند کردن تاریخ

مریم فاتح در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «موج‌رسا»؛ با بیان اینکه یکی از چالش‌های اخلاقی و پزشکی در نظام سلامت کشور، پدیده «رند کردن تاریخ زایمان» است، اظهار کرد: بسیاری از والدین، با هدف انتخاب تاریخ‌های خاص یا نمادین (مانند ۵/۵/ ۱۴۰۵) برای تولد فرزندشان، از پزشکان درخواست می‌کنند تا تاریخ زایمان را از طریق سزارین (انتخابی) تغییر دهند.

بیشتر بخوانید

• کاهش سزارین در زنجان
• بخشنامه جلوگیری از سزارین و زایمان زودرس در بیمارستان‌های زنجان اجرا می‌شود

وی با بیان اینکه اما آنچه برای بسیاری از والدین بدیهی نیست، این حقیقت است که جنین در هفته‌های پایانی بارداری، در حال طی کردن مراحل حیاتی رشد است و هر روز تأخیر یا تعجیل در تولد، می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری داشته باشد، افزود: از منظر علمی، یکی از حیاتی‌ترین خطرات زایمان زودتر از موعد (حتی در حد چند روز)، عدم تکامل کامل ریه‌های نوزاد است. 

کارشناس مسئول مامایی دانشگاه علوم پزشکی زنجان با اشاره به اینکه در صورتی که نوزاد پیش از رسیدن به هفته‌های نهایی رشد متولد شود، احتمال بروز «سندروم دیسترس تنفسی» (RDS) به‌شدت افزایش می‌یابد، ادامه داد: این وضعیت منجر به ناتوانی نوزاد در تنفس مستقل شده و او را نیازمند بستری در بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان (NICU) می‌کند.

‌وی عنوان کرد: بستری شدن در NICU، خود چالش‌های جدیدی را به همراه دارد. محیط‌های بیمارستانی، به‌ویژه بخش‌های مراقبت‌های ویژه، کانون عفونت‌های بیمارستانی هستند. نوزادانی که به‌دلیل زایمان پیش از موعد در این بخش‌ها بستری می‌شوند، به دلیل سیستم ایمنی تکامل نیافته، در معرض خطر بالای عفونت‌های عفونی قرار دارند که می‌تواند منجر به آسیب‌های طولانی‌مدت در رشد کودک شود.

فاتح ادامه داد: در همین راستا وزارت بهداشت و مراکز درمانی با ابلاغ دستورالعمل‌های سختگیرانه، تلاش کرده‌اند تا کادر درمان را نسبت به عواقب این اقدام آگاه کنند. طبق پروتکل‌های جاری در بلوک‌های زایمان، پذیرش مادر برای ختم بارداری بر اساس «تاریخ رند» به‌طور کلی ممنوع است، مگر در صورت وجود «اندیکاسیون‌های پزشکی» (دلایل ضروری پزشکی). مواردی نظیر پاره شدن کیسه آب، خونریزی‌های فعال، کاهش حرکات جنین یا بیماری‌های مادر و جنین، تنها توجیهات پذیرفته‌شده برای زایمان پیش از موعد هستند.

وی با بیان اینکه افزایش روند سزارین‌های مناسبتی و تقویمی در سال‌های اخیر، زنگ خطری برای سلامت مادران و نوزادان است، بیان کرد: این اقدام غیرپزشکی نه تنها جان نوزاد را با خطراتی نظیر ناتکامل ریه و نیاز به بستری در بخش‌های مراقبت ویژه (NICU) مواجه می‌کند، بلکه فشار بی‌سابقه‌ای بر زنجیره خدمات بهداشتی وارد می‌آورد. اشغال غیرضروری تخت‌های NICU و اتاق‌های عمل توسط بیمارانی که هیچ دلیل پزشکی برای زایمان ندارند، باعث ایجاد اختلال در گردش کار عادی بیمارستان‌ها شده و حتی توزیع بهینه خون و فرآورده‌های خونی را با چالش مواجه می‌کند. 

کارشناس مسئول مامایی دانشگاه علوم پزشکی زنجان عنوان کرد: در حالی که در کشورهای پیشرفته، سلامت نوزاد بر هرگونه مناسبتی اولویت دارد در برخی کشورهای در حال توسعه، این فرهنگ خطرناک در حال گسترش است که باید با درک درست از عواقب آن، متوقف شود.

فاتح با تأکید بر اینکه به منظور صیانت از حق حیات نوزادان و تضمین زایمان ایمن، سازمان‌های بهداشتی رویکردی سختگیرانه و پیشگیرانه را در پیش گرفته‌اند، اضافه کرد: در این راستا، علاوه بر ابلاغ نامه‌های رسمی به تمامی مراکز درمانی برای ممنوعیت سزارین‌های انتخابی، سیستم نظارت میدانی فعال شده است. در روزهای حساس که با تاریخ‌های رند یا مناسبت‌های خاص تقارن دارند، کارشناسان متخصص به‌صورت مستیم در بیمارستان‌ها حضور می‌یابند تا پرونده‌های پذیرش را به‌طور دقیق بازرسی کنند. هدف از این اقدامات، اطمینان از این است که هیچ مادری بدون داشتن «اندیکاسیون پزشکی» (ضرورت درمانی) وارد اتاق عمل نشود و سلامت مادر و فرزند فدای یک تاریخ نمادین نشود‌.