امام جواد (ع) الگوی آرامش در جامعه

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «موج‌رسا»؛ زندگی کوتاه اما سرشار از معنا و برکت امام محمدتقی (ع)، الگویی الهام‌بخش برای انسان معاصر است؛ انسانی که در میان فشارهای سیاسی، اجتماعی و روانی، بیش از هر زمان دیگری در جست‌ و جوی آرامش درونی است. امام جواد (ع) با وجود سن کم و مسئولیت سنگین امامت، نشان دادند که آرامش حقیقی نه به شرایط بیرونی، بلکه به کیفیت ارتباط انسان با خداوند و خویشتن وابسته است و از نگاه ایشان، دو اصل بنیادین صبر و قناعت، ستون‌های اصلی آرامش روح‌اند. صبر در سه ساحت مهم زندگی معنا می‌یابد.

بیشتر بخوانید

• الگوبرداری از سیره امام هادی (ع) برای جوانان
• امام هادی (ع) با انحرافات مقابله می‌کرد
• امام هادی (ع) مظهر فضایل اخلاقی و بهترین الگوی جامعه است

صبر در برابر مصیبت‌ها، صبر در ترک گناه و صبر در عبادت که این صبر فعال، انسان را از آشفتگی و واکنش‌های هیجانی دور کرده و به او قدرت تصمیم‌گیری خردمندانه می‌بخشد. قناعت نیز به معنای رضایت قلبی به رزق حلال و دوری از طمع است؛ همان‌گونه که امام می‌فرمایند؛ «بر صبر تکیه کن و با فقر هم‌آغوش شو»، یعنی دل به داشته‌ها بسپار و عزت نفس را فدای زیاده‌خواهی نکن.

مهار خشم و هوای نفس

یکی از عوامل اصلی سلب آرامش، خشم کنترل‌نشده و پیروی از امیال نفسانی است. امام جواد (ع) در سخنان خود به‌صراحت از سرزنش بی‌دلیل دیگران نهی می‌کنند، زیرا این رفتار نه‌تنها موجب اصلاح نمی‌شود، بلکه آتش خشم و کدورت را شعله‌ورتر می‌سازد. گفتار نرم، سکوت به‌موقع و پرهیز از قضاوت عجولانه، روابط انسانی را سالم‌تر و روان را آرام‌تر می‌کند.

از سوی دیگر، مخالفت با هوای نفس، کلیدی اساسی برای رهایی از اضطراب درونی است. خواسته‌های مهارنشده، انسان را در چرخه‌ای بی‌پایان از نارضایتی و حرص گرفتار می‌کند. امام جواد (ع) با دعوت به خودکنترلی، انسان را به آزادی حقیقی می‌رسانند؛ آزادی از اسارت خواسته‌هایی که هرگز سیراب نمی‌شوند. این مجاهده درونی، مقدمه‌ای برای رسیدن به طمأنینه قلبی است.

تعادل اجتماعی و خانوادگی آرامش‌بخش

سیره عملی امام جواد (ع) در عرصه اجتماع و خانواده، تجلی عینی آرامش است. ایشان بر همنشینی با دوستان صالح تأکید داشتند و آن را عامل صفای دل و نورانیت قلب می‌دانستند. در مقابل، از ارتباط با افرادی که ظاهری فریبنده اما تأثیری مخرب دارند، هشدار می‌دادند.

بخشندگی و کمک به مردم، ویژگی برجسته امام بود؛ تا آنجا که لقب «جواد» به ایشان داده شد. این روحیه ایثارگرانه، نه‌تنها گره از کار دیگران می‌گشاید، بلکه آرامشی عمیق به بخشنده بازمی‌گرداند.

در زندگی شخصی نیز، تعادل اصل اساسی بود. امام با وجود امکان زندگی اشرافی، ساده‌زیستی را برگزیدند و به نعمت‌های دنیا دل نبستند. در محیط خانواده، صبر، مدارا و حفظ کرامت انسان که در شرایط دشوار نشان داد که آرامش واقعی، نتیجه اخلاق الهی و نگاه بلند انسانی است.

نویسنده: زهرا حاتمی؛ مدرس حوزه و دانشگاه.