مطالعه ضرورتی فراتر از تقویم مناسبتها
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ کتاب، یکی از ماندگارترین ابزارهای انتقال دانش و تجربه میان نسلهاست؛ همراهی که بدون محدودیت زمان و مکان، انسان را با جهانهای تازهای از اندیشه آشنا میکند. خواندن کتاب فرصتی است برای آموختن آنچه دیگران در طول سالها تجربه کردهاند، شناخت بهتر جهان پیرامون و پرورش ذهنی که بتواند فراتر از دانستههای روزمره بیندیشد.
بیشتر بخوانید
در روزگاری که سرعت انتقال اطلاعات افزایش یافته و شبکههای اجتماعی بخش قابل توجهی از زمان افراد را به خود اختصاص دادهاند، اهمیت کتابخوانی بیش از گذشته احساس میشود. دسترسی سریع به انبوهی از مطالب، لزوماً به معنای افزایش آگاهی نیست؛ چراکه مطالعه عمیق به انسان فرصت میدهد موضوعات را بهتر درک کند، درباره آنها بیندیشد و میان اطلاعات درست و نادرست تمایز قائل شود.
کتابخوانی علاوه بر افزایش دانش عمومی، در تقویت قدرت تحلیل، گسترش دایره واژگان، افزایش تمرکز و پرورش خلاقیت نقش مؤثری دارد. فردی که به مطالعه عادت دارد، با دیدگاههای مختلف آشنا میشود و در مواجهه با مسائل، تنها به یک زاویه نگاه محدود نمیماند. از همین رو، ترویج فرهنگ مطالعه را باید یکی از پایههای مهم توسعه فرهنگی و اجتماعی دانست.
رهبر شهید انقلاب اسلامی همواره در سخنان و توصیههای خود بر اهمیت کتاب و کتابخوانی تأکید داشتند و مطالعه را از نیازهای اساسی جامعه، بهویژه نسل جوان، میدانستند. در نگاه ایشان، کتاب باید در زندگی مردم جایگاهی جدی داشته باشد و فرهنگ مطالعه از دوران کودکی در خانواده و نظام آموزشی شکل بگیرد.
یکی از نکات قابل توجه در توصیههای ایشان، تبدیل مطالعه به یک عادت روزانه بود؛ عادتی که نباید به زمانهای خاص یا فرصتهای طولانی محدود شود. استفاده از فرصتهای کوتاه برای مطالعه و قرار گرفتن کتاب در دسترس اعضای خانواده، از جمله راههایی است که میتواند به شکلگیری این عادت کمک کند. این نگاه نشان میدهد کتابخوانی باید بخشی طبیعی از سبک زندگی باشد، نه فعالیتی مقطعی و محدود به مناسبتها.
با این حال، ترویج فرهنگ مطالعه تنها با توصیه و برگزاری برنامههای مناسبتی محقق نمیشود. پرسش مهم این است که کتاب در زندگی روزمره خانوادهها چه جایگاهی دارد؟ آیا کودکان، والدین خود را در حال مطالعه میبینند؟ آیا کتاب به اندازه دیگر نیازهای فرهنگی و روزمره در سبد خانوادهها حضور دارد؟
فرهنگ مطالعه پیش از آنکه در کتابخانهها و مراکز فرهنگی شکل بگیرد، از فضای خانواده آغاز میشود. کودکی که کتاب را در دست والدین خود میبیند، بیش از آنکه با توصیه و سفارش به مطالعه دعوت شود، با رفتار آنان به این مسیر علاقهمند میشود. از سوی دیگر، فراهم کردن دسترسی آسان به کتابهای مفید، توجه به کتابخانههای عمومی، تقویت کتابخانههای مدارس و معرفی آثار متناسب با نیاز و علاقه نسل جوان، از جمله اقداماتی است که میتواند فاصله میان توصیه به کتابخوانی و تحقق آن در زندگی روزمره را کاهش دهد.
در این میان، دستگاههای فرهنگی و متولیان حوزه کتاب نیز مسئولیت مهمی بر عهده دارند. برگزاری نمایشگاههای کتاب و نشستهای فرهنگی اگرچه ضروری است، اما کافی نیست. باید مشخص شود چه برنامهای برای افزایش سرانه مطالعه، حمایت از کتابخانههای محلی، ترویج کتابخوانی در مدارس و دسترسی آسانتر اقشار مختلف به کتاب وجود دارد.
هفته کتاب و کتابخوانی نباید تنها به برگزاری نمایشگاهها، نشستها و برنامههای فرهنگی محدود بماند. آنچه میتواند این مناسبت را به نقطه عطفی در فرهنگ جامعه تبدیل کند، بازگشت کتاب به سبد روزانه خانوادهها و ایجاد علاقه به مطالعه در میان نسل جدید است.
تأکید رهبر شهید بر کتابخوانی نیز یادآور این مسئولیت فرهنگی است که رشد فکری جامعه بدون گسترش فرهنگ مطالعه امکانپذیر نخواهد بود. اکنون باید پرسید سهم برنامههای فرهنگی از این مطالبه چقدر است و چه اقدام عملی برای تبدیل توصیه به مطالعه به یک رفتار عمومی انجام شده است؟
روز کتاب و کتابخوانی زمانی به معنای واقعی گرامی داشته میشود که کتاب از قفسهها به دستها، از دستها به ذهنها و از ذهنها به رفتار و سبک زندگی جامعه راه پیدا کند؛ چراکه مسیر دانایی با خواندن آغاز میشود، با اندیشیدن عمق میگیرد و با عمل به دانستهها به ثمر مینشیند.
نرگس محرمی، فعال رسانه.
انتهای خبر/

