تشکیل تعاونی، نیاز مبرم صنایعدستی شهرستان ماهنشان
به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ شهرستان ماهنشان با پیشینهای درخشان در حوزه فرهنگ و هنر بومی، میزبان بیش از یک هزار و ۳۰۰ هنرمند فعال در رشتههای گوناگون صنایعدستی، بهویژه گلیمبافی است، ظرفیتی عظیم و بیبدیل در اشتغالزایی روستایی که تاکنون از داشتن حتی یک شرکت تعاونی تخصصی و منسجم محروم مانده است.
بیشتر بخوانید
این خلأ ساختاری بزرگ سبب شده تا جامعه گسترده هنرمندان منطقه، علیرغم توانمندیهای چشمگیر در خلق آثار اصیل، در چرخهای فرساینده از فعالیتهای پراکنده، خرید انفرادی و گران مواد اولیه و مواجهه اجباری با شبکههای واسطهگری گرفتار شوند.
نبود تشکل حقوقی در دیاری با این حجم بالا از تولیدکنندگان، ضربههای جبرانناپذیری به اقتصاد معیشتی خانوادهها وارد کرده است.
وقتی تعاونی رسمی وجود نداشته باشد، دسترنج ماهها زحمت شبانهروزی بافندگان با بهایی ناچیز به تاراج دلالان میرود و ارزشافزوده نهایی به جیب واسطههای خارج از منطقه سرازیر میشود.
همچنین نبود یک پایگاه واحد صنفی، امکان دسترسی عادلانه به پوشش بیمه تأمین اجتماعی، وامهای کمبهره دولتی، دورههای بازآموزی نقوش کاربردی و حضور در نمایشگاههای شاخص استانی و ملی را برای خیل عظیمی از این یک هزار و ۳۰۰ هنرمند سلب کرده است.
تشکیل فوری و سازمانیافته تعاونی صنایعدستی در ماهنشان تنها راهکار اصولی برای نجات این سرمایه انسانی و فرهنگی است.
تعاونی با تجمیع تقاضا و سرمایههای خُرد، زنجیره تأمین مواد خام را بدون واسطه مدیریت کرده و با ایجاد نشان تجاری مشترک، بازاریابی هدفمند و شبکهسازی فروش مدرن، مسیر رونق اقتصادی پایدار، اشتغال مولد و جهش تولید را در سطح منطقه هموار میسازد.
بانو ملکی، یکی از فعالان و مربیان عرصه گلیمبافی شهرستان ماهنشان در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ با اشاره به جایگاه ممتاز این هنر دستی در رونق اقتصاد محلی و اشتغالزایی بانوان منطقه اظهار کرد: صنایعدستی بهویژه هنر اصیل گلیمبافی، بخش مهمی از هویت فرهنگی و منبع امرار معاش بسیاری از خانوادهها در روستاها و مناطق مختلف ماهنشان به شمار میرود با این حال، دستیابی به شکوفایی واقعی در این بخش، نیازمند گذار از شیوه فعالیتهای پراکنده انفرادی به سمت ساختارهای سازمانیافته گروهی است و تشکیل یک شرکت تعاونی تخصصی، اساسیترین گام در این مسیر تلقی میشود.
وی در تشریح معضلات جاری هنرمندان گلیمباف تصریح کرد: در شرایط فعلی، عمده بافندگان ماهنشانی به صورت خانگی و با سرمایههای محدود شخصی فعالیت میکنند.
این مربی با بیان اینکه این پراکندگی تولید سبب شده تا در گام نخست، بافنده برای تأمین مواد اولیه مرغوب، تار و پود و رنگهای گیاهی با قیمتهای کاذب و سنگین بازار آزاد مواجه شود، یادآور شد: در گام بعدی نیز به دلیل نبود کانالهای رسمی توزیع، دلالان و واسطهها با کمترین قیمت ممکن دسترنج ماهها زحمت شبانهروزی این بانوان را خریداری کرده و سود اصلی محصول را بدون کمترین زحمتی از آن خود میسازند.
وی با اشاره به کارکردهای کلیدی شرکت تعاونی در برقراری عدالت اقتصادی افزود: تأسیس تعاونی گلیمبافان در شهرستان ماهنشان موجب میشود مواد اولیه باکیفیت و استاندارد به صورت عمده، بدون واسطه و با کمترین نرخ در اختیار بافندگان قرار گیرد.
ملکی خاطرنشان کرد: علاوه بر این، تعاونی با تجمیع تولیدات میتواند به عنوان نماینده رسمی و حقوقی هنرمندان، استانداردهای کیفی، ثبات رنگ، احیای نقوش کهن و همچنین بازاریابی هوشمند متناسب با نیازهای بازارهای صادراتی و ملی را مدیریت کند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به تسهیل امور رفاهی و صنفی بافندگان اشاره کرد و گفت: بهرهمندی از پوشش بیمه تأمین اجتماعی، دریافت تسهیلات بانکی کمبهره، اخذ مجوزهای کارگاهی و حضور در نمایشگاههای معتبر استانی و بینالمللی، تنها از مجرای یک تشکل حقوقی و ثبتشده تعاونی بهسرعت محقق خواهد شد.
این هنرمند در پایان با دعوت از دستگاههای اجرایی، اداره تعاون و متولیان میراثفرهنگی برای همراهی با بانوان هنرمند، تأکید کرد: راهاندازی این تعاونی، گامی عملی و بنیادین در مسیر تقویت معیشت روستایی، رونق تولید و خودکفایی اقتصادی منطقه است.
بانو رضایی، یکی دیگر از گلیمبافان باسابقه شهرستان ماهنشان در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ با اشاره به موانع متعدد تولید سنتی گفت: گلیم ماهنشان ثمره ماهها تلاش شبانهروزی و ذوق بانوان این دیار است، اما نبود یک نهاد صنفی و حقوقی منسجم در قالب شرکت تعاونی، تولیدکنندگان را با بنبستهای جدی اقتصادی روبهرو کرده است.
وی افزود: در غیاب تعاونی، هر بافنده ناچار است نخ، تار و رنگ را به صورت خُرد، با نرخهای نوسانی و کیفیتی ناهمگون از بازار آزاد تهیه کند؛ امری که هزینه تمامشده را بیرویه بالا میبرد.
این هنرمند در ادامه با تشریح پیامدهای تلخ دلالمحوری در فروش آثار افزود: نبود تعاونی یعنی فقدان زنجیره توزیع متمرکز همین خلأ سبب میشود دلالان حاصل دسترنج ماهها زحمت بافنده را در آستانه نیاز مالی او به کمترین بها بخرند و سپس با چند برابر قیمت در کلانشهرها عرضه کنند. وی خاطرنشان کرد: در این میان، بافنده نه سرمایهای برای ادامه کار در اختیار دارد، نه از پوشش حمایتی نظیر بیمه و تسهیلات اضطراری برخوردار است و نه امکانی برای حضور مستقیم در رویدادها و نمایشگاههای تجاری مییابد، این وضعیت ناایمن موجب سرخوردگی و دلسردی جوانان از ورود به این عرصه کهن شده است.
رضائی در پایان با اشاره به رسالت حیاتی تعاونیها اظهار کرد: تشکل تعاونی نهتنها قدرت خرید جمعی را برای تأمین ارزان مواد اولیه فعال میکند، بلکه با حذف واسطهها، استقرار استاندارد واحد بافت و راهاندازی سامانههای فروش گروهی، ارزشافزوده واقعی را به سفره خود هنرمندان بازمیگرداند و ضامن بقای گلیم ماهنشان میشود.
نجفعلی عزیزی، رئیس اداره میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان ماهنشان، در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ با تأکید بر لزوم انسجامبخشی به توانمندیهای محلی اظهار کرد: در هر رشته صنایعدستی هنگامی که شمار تولیدکنندگان به حدنصاب چشمگیری میرسد، وجود تشکلهای رسمی و حقوقی نقشی تعیینکننده پیدا میکند.
وی افزود: هماکنون بیش از یکهزار و ۳۰۰ هنرمند در سطح شهرستان ماهنشان به فعالیت مشغولند که تنها ۱۰ درصد آنان در سایر رشتهها متمرکزند و نزدیک به ۹۰ درصد این جامعه آماری را بافندگان گلیم تشکیل میدهند، از اینرو تأسیس شرکت تعاونی تخصصی، مهمترین ضرورت برای صیانت از دسترنج این قشر است.
رئیس اداره میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان ماهنشان اضافه کرد: صنایعدستی بهعنوان شناسنامه هویت بومی و ظرفیتی راهبردی در اقتصاد روستایی، نقشی ممتاز در خودکفایی و اشتغال بانوان دارد، اما تولیدکنندگان خرد همواره با معضلاتی نظیر پراکندگی کارگاهها، کمبود نقدینگی و تأمین دشوار مواد اولیه مرغوب دستبهگریبان بودهاند. وی خاطرنشان کرد: ورود واسطههای غیرضروری و خرید ارزان محصولات از بافندگان، سبب شده ارزشافزوده واقعی به جیب دلالان برود.
عزیزی با اشاره به اینکه تشکیل تعاونی تخصصی گلیمبافی در ماهنشان، بهترین الگو برای تجمیع سرمایههای اندک و ایجاد یک شبکه حمایتی یکپارچه است، گفت: این ساختار تعاونی، امکان خریدِ کلی نخ و الیاف با بهای مصوب را فراهم ساخته و زمینه بازاریابی نوین، اصلاح نقوش بر اساس سلیقه بازار و برندسازی جغرافیایی را مهیا میکند.
وی خاطرنشان کرد: افزون بر این، داشتن هویت حقوقی منسجم، دریافت تسهیلات کمبهره، برقراری پوشش بیمه تأمین اجتماعی و اعزام بافندگان به نمایشگاههای ملی و بینالمللی را تسهیل میکند.
رئیس اداره میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان ماهنشان عنوان کرد: بیتردید، همگرایی دستگاههای اجرایی و حمایت از تعاونی گلیمبافان، رونق معیشت پایدار روستایی و توسعه اقتصاد مردمی را در دیار ماهنشان تضمین خواهد کرد.
انتهای خبر/