به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ بعضی آدمها وقتی میروند، فقط یک نفر از میان ما کم نمیشود؛ انگار بخشی از یک دوره، ورقی از یک تاریخ و صدایی از یک نسل خاموش میشود. امروز خبر رحلت آیتالله العظمی سیدموسی شبیری زنجانی رسید؛ خبری که برای زنجان، فقط خبر رفتن یک مرجع تقلید نیست؛ خبر خاموشی چراغ عالمی است که نامش با علم، حوزه و سالهای طولانی فقاهت گره خورده بود. دفتر ایشان بامداد دوشنبه ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ خبر رحلت این مرجع تقلید را اعلام کرد.
بیشتر بخوانید
قدیمیها میگفتند: «چراغی که به خانه رواست، به مسجد حرام است»؛ اما بعضی چراغها آنقدر بلند میسوزند که نورشان از خانه و شهر و حتی یک نسل فراتر میرود. سیدموسی شبیری زنجانی از همان چراغها بود؛ عالمی که ۹۹ سال زیست و بیش از هشت دهه از عمر خود را در مسیر تحصیل، تدریس، تحقیق و فعالیت علمی و فرهنگی سپری کرد.
سیدموسی شبیری زنجانی در هشتم رمضان سال ۱۳۴۶ قمری، برابر با ۱۰ اسفند ۱۳۰۶ شمسی، در قم به دنیا آمد. پدرش، آیتالله سیداحمد شبیری زنجانی، از عالمان شناختهشده آن روزگار بود و پیش از اقامت در قم، سالها در مدرسه سید زنجان به تحصیل و تدریس اشتغال داشت. همین فضای خانوادگی، کودک و نوجوانی سیدموسی را از همان ابتدا با مدرسه، کتاب، درس و بحث حوزه پیوند زد.
او تحصیلات حوزوی خود را از سال ۱۳۵۹ قمری آغاز کرد و دوره سطح را در مدت سه یا چهار سال به پایان رساند؛ مسیری که نشان از جدیت و توان علمی او در همان سالهای جوانی داشت. پس از آن، در درس آیتالله سیدصدرالدین صدر حاضر شد و از کمسنترین شاگردان آن درس بود.
اما این تازه آغاز راه بود.
قم برای او مدرسه نخست بود و نجف، ایستگاه دیگری در مسیر طلبگی. سیدموسی شبیری زنجانی دو بار، در سالهای ۱۳۷۳ و ۱۳۷۴ قمری، به نجف رفت و در درس خارج فقه آیات سیدعبدالهادی شیرازی و سیدمحسن حکیم شرکت کرد. در همان سالها از درس فقه و اصول آیتالله سیدابوالقاسم خویی نیز بهره برد.
بازگشت به قم، پایان جستوجوی علمی او نبود؛ بلکه آغاز سالهای طولانیتری از درس و تحقیق بود. او در درس خارج فقه و اصول آیتالله سیدحسین بروجردی شرکت کرد و مباحثی از جمله کتاب غصب، اجاره و صلات را از ایشان آموخت.
در میان این سالهای علمی، حضور طولانی او در درس آیتالله سیدمحمد محقق داماد جایگاه ویژهای داشت. سیدموسی شبیری زنجانی ۲۱ سال در درس خارج فقه محقق داماد حضور داشت و در کنار شخصیتهایی همچون امام موسی صدر و شهید آیتالله سیدمحمد حسینی بهشتی به تحصیل پرداخت و یک دوره کامل درس خارج اصول را نیز نزد او فراگرفت.
این مسیر طولانی را اگر کنار هم بگذاریم، تصویری روشنتر شکل میگیرد؛ طلبهای که از نوجوانی وارد حوزه شد، در قم و نجف پای درس بزرگترین استادان زمان خود نشست، سالها آموخت و سرانجام خود به یکی از استادان شناختهشده حوزه تبدیل شد.
سالها گذشت و کرسی درس او در حوزه علمیه قم برقرار ماند. فقه، اصول و بهویژه علم رجال از عرصههای مهم فعالیت علمی او بود و شاگردان بسیاری از درسهای او بهره بردند. مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر نیز از سالهای طولانی تدریس او در حوزه علمیه قم یاد کرده است.
این شاید زیباترین بخش زندگی یک عالم باشد؛ اینکه دانش در وجود او متوقف نماند. آنچه آموخت، به شاگردان سپرد؛ آنچه تحقیق کرد، به میراث علمی حوزه افزود و آنچه در طول دههها اندوخت، به نسل بعد منتقل شد.
امروز اما خبر رفتنش آمده است؛ خبری که شاید برای چند ساعت تیتر باشد، اما برای تاریخ حوزه و برای مردمی که نام او را با عنوان «شبیری زنجانی» میشناختند، بخشی از یک خاطره ماندگار است.
زنجان امروز نام عالمی را به یاد میآورد که اگرچه در قم متولد شد و بخش بزرگی از عمر خود را در حوزه علمیه قم گذراند، اما نام خانوادگیاش ریشهای روشن در زنجان داشت و در میان عالمان و خاندانهای علمی این شهر شناخته شده بود.
در چنین روزی، شاید این بیت حافظ بیش از همیشه معنا پیدا کند:
هرگز نمیرد آنکه دلش زنده شد به عشق
ثبت است بر جریده عالم دوام ما
سیدموسی شبیری زنجانی رفت؛ اما چراغی که نزدیک به یک قرن برای علم و فقاهت روشن نگه داشت، با رفتن او خاموش نمیشود. چراغی که از مدرسههای قم و نجف گذشت، سالها بر کرسی درس حوزه تابید و امروز نورش در شاگردان، آثار علمی و حافظه حوزه باقی مانده است.
بعضی مردان میروند؛ اما نامشان، ماندن را بلد است.
نرگس محرمی؛فعال رسانه.
انتهای خبر/

