به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ سالهاست زنجان با بحران آب زندگی میکند؛ بحرانی که دیگر فقط یک هشدار زیستمحیطی نیست، بلکه به تهدیدی جدی برای کشاورزی، صنعت، اشتغال و حتی ماندگاری جمعیت در روستاها تبدیل شده است.
بیشتر بخوانید
هر سال سطح آبهای زیرزمینی پایینتر میرود، چاهها کمآبتر میشوند و کشاورزان با نگرانی به آسمان و سفرههای خالی آب چشم میدوزند. با این حال، مطالبه مردم هنوز همان مطالبه قدیمی است؛ حقآبه زنجان کجاست؟
وقتی از عدالت در توزیع منابع صحبت میشود، نخستین اصل آن است که هر منطقه متناسب با ظرفیتها و نیازهایش از منابع طبیعی بهرهمند شود.
اما آنچه مردم زنجان احساس میکنند، فاصلهای عمیق میان شعار عدالت و واقعیت موجود است. در حالی که استان با افت شدید منابع آبی روبهرو است، بسیاری معتقدند حقآبهای که باید به توسعه و پایداری این منطقه کمک کند، به شکل مطلوب تأمین نشده است.
طارم، یکی از مهمترین مناطق زنجان، هر سال شاهد جاری شدن رودخانههای فصلی است؛ آبهایی که میتوانند بخشی از تشنگی زمینهای کشاورزی و سفرههای زیرزمینی استان را جبران کنند. اما این آبها بدون بهرهبرداری مؤثر، وارد قزلاوزن شده و از مرزهای استان خارج میشوند. نتیجه چیست؟ زنجان میماند و دشتهایی که هر روز تشنهتر میشوند.
این فقط هدررفت آب نیست؛ هدررفت فرصت توسعه است. هر مترمکعب آبی که بدون برنامه از استان خارج میشود، میتواند به معنای از دست رفتن بخشی از تولید، اشتغال و امنیت غذایی باشد. چگونه میتوان پذیرفت استانی که با بحران کمآبی دستوپنجه نرم میکند، نظارهگر خروج منابع ارزشمند خود باشد؟
از سوی دیگر، افت مستمر سطح آبهای زیرزمینی زنگ خطری است که نباید نادیده گرفته شود. کاهش ذخایر آب، فرونشست زمین، خشک شدن چشمهها و افزایش هزینه تأمین آب برای کشاورزان، تنها بخشی از پیامدهای این روند است. اگر امروز برای مدیریت منابع آبی تصمیم جدی گرفته نشود، فردا شاید دیگر فرصتی برای جبران باقی نماند.
مردم زنجان انتظار معجزه ندارند؛ انتظار اجرای عدالت دارند. انتظار دارند مسئولان ملی و استانی با شفافیت اعلام کنند سهم واقعی زنجان از منابع آبی چیست، چه میزان از این حق تأمین شده و برای جبران کمبودها چه برنامهای وجود دارد.
اگر قرار است از توسعه متوازن سخن گفته شود، این توسعه باید از آب آغاز شود. بدون آب، کشاورزی معنا ندارد، صنعت دوام نمیآورد و سرمایهگذاری شکل نمیگیرد. هیچ استانی نمیتواند با سفرههای آب خالی، آیندهای روشن برای خود ترسیم کند.
امروز مطالبه مردم زنجان، مطالبهای سیاسی یا جناحی نیست؛ مطالبهای حیاتی است. آب، مسئله زندگی است. هیچ مدیری نمیتواند از کنار این مطالبه با بیتفاوتی عبور کند.
اکنون زمان آن رسیده که مسئولان پاسخ روشنی به افکار عمومی بدهند. چرا حقآبه زنجان به یکی از مطالبات دائمی مردم تبدیل شده است؟ چه برنامهای برای مهار آبهای فصلی طارم، تقویت سفرههای زیرزمینی و جلوگیری از خروج بیبرنامه منابع آبی وجود دارد؟ و مهمتر از همه، چه زمانی مردم نتیجه این وعدهها را در زندگی خود خواهند دید؟
زنجان بیش از هر چیز به تصمیمهای شجاعانه و مدیریت کارآمد نیاز دارد. منابع آب این استان سرمایه نسلهای آینده است، نه ظرفیتی که بهراحتی از دست برود. اگر امروز برای حفظ این سرمایه اقدام نشود، فردا دیگر نه کشاورزی باقی خواهد ماند، نه امنیت آبی و نه امیدی برای توسعه پایدار. مردم زنجان حق دارند بپرسند؛ تا کی باید هزینه کمتوجهی به عدالت آبی را بپردازند؟
نویسنده: زهرا بیات، فعال رسانه.
انتهای خبر/