کشت گیاهان دارویی، گامی برای تحول کشاورزی ابهر
به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ کمآبی و بحران منابع آبی، امروزه به یکی از چالشهای جدی بخش کشاورزی در کشور تبدیل شده است. شهرستان ابهر در استان زنجان نیز از این قاعده مستثنی نیست و با توجه به وابستگی معیشت بسیاری از کشاورزان به محصولات پرآببری مانند گندم، ضرورت بازنگری در الگوی کشت بیش از پیش احساس میشود.
بیشتر بخوانید
در این میان، کشت گیاهان دارویی کمآببر نظیر گل محمدی، زعفران، زیره سبز و بالنگو، بهعنوان راهکاری هوشمندانه و پایدار مورد توجه کارشناسان و مسئولان قرار گرفته است. این محصولات نهتنها نیاز آبی اندکی دارند، بلکه با ارزش افزوده بالا و قابلیت فرآوری، میتوانند نقش مؤثری در افزایش درآمد کشاورزان، ایجاد اشتغال پایدار و کاهش وابستگی به محصولات استراتژیک اما پرآببر ایفا کنند.
لزوم اصلاح الگوی کشت با گیاهان دارویی کمآببر
اسماعیل جهانسیر، مدیر جهاد کشاورزی شهرستان ابهر، در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ با تأکید بر ضرورت ارتقای عملکرد تولید گندم در دیمزارهای استان، خواستار تعمیق همکاریهای مشترک ترویجی و تحقیقاتی میان بخش اجرا و مرکز تحقیقات کشاورزی شد.
وی با اشاره به روند صعودی تولید گندم دیم در شهرستان تصریح کرد: اگرچه متوسط عملکرد گندم دیم در پنج سال اخیر با رشد ۱۵ درصدی از ۸۰۰ به ۹۵۰ کیلوگرم در هکتار افزایش یافته است، اما با توجه به ظرفیتهای موجود در منطقه، این میزان هنوز فاصله زیادی با وضعیت مطلوب دارد و ضروری است با اتکا به اقدامات علمی، کارشناسی و میدانی، عملکرد در واحد سطح به سطح قابلقبولی ارتقا یابد.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان ابهر تحقق جهش و پایداری تولید را نیازمند تدوین برنامهای جامع و نقشهراهی دقیق دانست و افزود: افزایش عملکرد در دیمزارها باید بهصورت زنجیرهای و هماهنگ، از تأمین بذر و کود مناسب گرفته تا مراحل کاشت، داشت، برداشت و کنترل آفات و بیماریها پیگیری شود و هیچ حلقهای از این زنجیره نباید مغفول بماند.
وی بر ضرورت تدوین نقشهراه افزایش تولید بر پایه دادههای واقعی و بازدیدهای میدانی کارشناسان تأکید و خاطرنشان کرد: این نقشهراه باید متناسب با نقاط قوت و ضعف هر منطقه تهیه و برای اجرا به گروههای هدف ابلاغ شود تا از موازیکاری و اتلاف منابع جلوگیری شود.
جهانسیر در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت کشت پاییزه اشاره و بیان کرد: در سال زراعی جاری، بیش از ۴۵ هزار هکتار از اراضی شهرستان به کشت گندم اختصاص یافته که از این سطح، ۴۲ هزار هکتار بهصورت دیم و ۳ هزار هکتار بهصورت آبی کشت شده است.
وی با اشاره به ظرفیتهای مغفولمانده شهرستان در توسعه کشت گیاهان دارویی، گفت: توسعه کشت محصولات کمآببر نظیر گل محمدی، زعفران و بالنگو در شهرستان ابهر، از اولویتهای سازمان جهاد کشاورزی در راستای اصلاح الگوی کشت و جایگزینی تدریجی با محصولات پرآببر است و امیدواریم با همکاری کشاورزان پیشرو، شاهد تحولی پایدار در این حوزه باشیم.
۶۱۲ هکتار گیاهان دارویی در برنامه هفتم توسعه
سحر نقیلو، مسئول امور باغبانی و مجری طرح گیاهان دارویی اداره جهاد کشاورزی ابهر، در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ کشت گیاهان دارویی کمآببر را یکی از راهبردهای مؤثر در جایگزینی با محصولات پرآببر دانست و گفت: این محصولات قابلیت کشت در تناوب با محصولات زراعی را نیز دارند و میتوانند بدون ایجاد اختلال در چرخه تولید، به افزایش بهرهوری و پایداری اقتصادی مزرعه کمک کنند.
وی با اشاره به جایگاه گیاهان دارویی در اسناد بالادستی افزود: علاوه بر اجرای طرح کشت گیاهان دارویی در قالب برنامه جهش و پایداری تولید در دیمزارها، در برنامه هفتم توسعه نیز سطحی معادل ۶۱۲ هکتار برای کشت این محصولات پیشبینی شده است که بخش عمده آن بهصورت دیم برنامهریزی شده و گامی مؤثر در جهت بهرهبرداری بهینه از نزولات آسمانی محسوب میشود.
مسئول امور باغبانی و مجری طرح گیاهان دارویی اداره جهاد کشاورزی ابهر در ادامه به چالشهای فراروی توسعه کشت گیاهان دارویی در شهرستان اشاره کرد و فقدان بازار مطمئن، نبود مطالعات جامع مکانیابی و کمبود دانش فنی را از مهمترین موانع برشمرد و ابراز امیدواری کرد: با تکمیل طرح پژوهشی در دست اجرا در زمینه مکانیابی کشت گیاهان دارویی و نیز تدوین دستورالعملهای فنی کاشت، داشت و برداشت برای گونههای مختلف، با همکاری مرکز تحقیقات کشاورزی شهرستان، بخش قابلتوجهی از این موانع مرتفع خواهد شد.
با گلابگیری به درآمد پایدار رسیدم
رحمان نوری، از باغداران شهرستان ابهر، در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ داستان تحول باغ خود را روایت کرد.
وی گفت: حدود ۲۰ سال پیش یک باغ انگور به مساحت ۳ هزار و ۶۰۰ متر مربع خریداری کردم که در وضعیت بسیار نامناسبی قرار داشت. با کمک و مشاوره کارشناسان جهاد کشاورزی و استفاده اصولی از کودهای دامی و شیمیایی، توانستم زمین را احیا کنم.
باغدار ابهری افزود: پس از بهبود وضعیت باغ، تصمیم به تنوعبخشی به تولیدات خود گرفتم و به پیشنهاد کارشناسان، کشت گل محمدی را آغاز کردم. ابتدا با خرید ۱۰ بوته شروع کردم و پس از چند سال، با افزایش تعداد بوتهها و برداشت محصول، به فکر فرآوری و افزایش ارزش افزوده افتادم.
وی ادامه داد: با خرید یک دستگاه گلابگیری، وارد عرصه تولید گلاب شدم و امروز فروش گلاب به منبع درآمد خوبی برای من تبدیل شده است.
نوری با اشاره به مزایای کشت این محصول، تأکید کرد: گل محمدی گیاهی مقاوم و کمتوقع است و برخلاف بسیاری از محصولات باغی، نیاز آبی اندکی دارد. در اقلیم ابهر نیز به خوبی رشد میکند و از اواسط اردیبهشت، گلهای آن آماده برداشت میشود.
وی با بیان اینکه «پشتکار و دانش کارشناسی، یک باغ ضعیف را به منبع درآمدی پایدار تبدیل میکند»، از دیگر کشاورزان خواست با مشورت با کارشناسان، نسبت به تغییر الگوی کشت خود و جایگزینی محصولات کمآببر و باارزش مانند گل محمدی اقدام کنند.
توسعه کشت گیاهان دارویی در شهرستان ابهر، یک فرصت طلایی برای عبور از بحران کمآبی و بهبود اقتصاد کشاورزی منطقه است. هرچند موانعی نظیر نبود بازار مطمئن، کمبود دانش فنی و نبود مطالعات دقیق مکانیابی، مسیر این تحول را با چالش مواجه کرده است، اما با اجرای طرحهای پژوهشی، تدوین دستورالعملهای فنی و همکاری نزدیک میان بخش اجرا و مراکز تحقیقاتی، میتوان این موانع را به تدریج برطرف کرد.
تجربه موفق کشاورزانی که با کشت گل محمدی و تولید گلاب، به سودآوری پایدار دست یافتهاند، نشان میدهد که این مسیر شدنی است. در نهایت، تحقق جهش تولید در دیمزارها و اصلاح الگوی کشت در شهرستان ابهر، نیازمند عزم همگانی، برنامهریزی علمی، حمایتهای ترویجی و اعتمادسازی میان کشاورزان است تا بتوان ضمن حفظ منابع آبی، به امنیت غذایی و اشتغالزایی پایدار دست یافت.
انتهای خبر/