کربلا؛ محور اتحاد جبهههای حق
به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ گفتمان عاشورا در دوران معاصر، از یک روایت صرفاً تاریخی به الگویی فراگیر برای مقاومت و استکبارستیزی تبدیل شده است؛ الگویی که ریشه در ژرفای تعالیم اسلامی دارد و در اندیشه سیاستمدارِ جمهوری اسلامی ایران، به عنوان چارچوبی روششناختی در عرصه روابط بینالملل و همپیمانیهای منطقهای تجلی یافته است.
بیشتر بخوانید
گفتمان عاشورا؛ الگوی مقاومت فراملی
حجتالاسلام سعید مرادپور، امام جمعه ابهر، در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ به تبیین ابعاد فراتاریخی نهضت عاشورا در منظومه فکری اسلام سیاسی پرداخت.
وی با تأکید بر اینکه واقعه کربلا در این نگاه، از قالب یک رخداد صرفاً تاریخی فراتر رفته و به مثابه «مکتبی» فراگیر و گفتمانی فراملی صورتبندی شده است، خاطرنشان کرد: هسته مرکزی این گفتمان، «استکبارستیزی» و حمایت راهبردی از مستضعفان را تشکیل میدهد؛ آموزهای که ریشه در ژرفترین لایههای تعالیم اسلامی دارد و طی سدهها، بهویژه پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، به عنوان الگویی کارآمد در مواجهه با نظامهای سلطهگر جهانی تکامل یافته است.
امام جمعه ابهر با اشاره به خوانش معرفتشناختی از واقعه کربلا، تصریح کرد: این رویداد نه یک شکست نظامی، که پیروزیای اخلاقی و آگاهیبخش محسوب میشود که مرزهای هویتی «جبهه حق» و «جبهه باطل» را برای همیشه ترسیم کرده است.
وی شعار محوری سیدالشهدا (ع) در روز عاشورا «هَل مِن ناصِرٍ یَنصُرُنی» را فراخوانی فراتاریخی برای تمامی آزادگان جهان در مقابله با ظلم و استکبار توصیف کرد و آن را نقطه عزیمت یک دعوت جهانی به شمار آورد.
مرادپور در تبیین اهداف این قیام، احیای ارزشهای دینی، ترویج امر به معروف و نهی از منکر، و مبارزه با حاکمان جائر را از جمله مقاصد بنیادین این نهضت برشمرد و شخصیت یزید را به عنوان نماد کامل استکبار عصر خویش معرفی نمود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، به تطبیق این گفتمان با عصر مدرن پرداخت و اظهار داشت: این رویکرد در دوران معاصر، به ویژه با رهبری امام خمینی (ره) و تداوم آن در اندیشه آیتالله خامنهای، در قالب سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران به صورت نظاممند تجلی یافته است.
عاشورا مکتبی فراملی برای استکبارستیزی است
حجتالاسلام موسی آقایاری در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ گفت: حادثه عاشورا فقط یک رویداد تاریخی محدود به زمان و مکان خاص نیست، بلکه مکتبی انسانساز، تمدنآفرین و فراملی است که پیام آن همه ملتها، فرهنگها و نسلها را در برمیگیرد.
وی افزود: نهضت امام حسین علیهالسلام در سال ۶۱ هجری قمری با هدف احیاء ارزشهای الهی، مقابله با انحرافات اجتماعی و سیاسی و مبارزه با سلطه ظلم شکل گرفت و به الگویی جاودان برای آزادگان جهان تبدیل شد.
پژوهشگر استاد حوزه علمیه الزهرا هیدج با توضیح اینکه عاشورا را میتوان مدرسهای جهانی دانست که پیام اصلی آن عزت، آزادی، عدالت خواهی و استکبار ستیزی است، تصریح کرد: فراملی بودن مکتب عاشورا از آن جهت است که اصول و ارزشهای آن محدود به قومیت، نژاد، جغرافیا و مذهب خاصی نیست.
وی با تأکيد بر اینکه امام حسین علیهالسلام در برابر حکومتی ایستاد که با تحریف دین، پایمال کردن حقوق مردم و گسترش فساد، کرامت انسانی را تهدید می کرد، اظهار داشت: این مبارزه، دفاع از حقیقت و انسانیت بود و به همین دلیل پیام عاشورا در طول تاریخ مورد توجه ملت های مختلف قرار گرفته است.
آقایاری با بیان اینکه امروزه نیز بسیاری از آزادیخواهان جهان، قیام عاشورا را نماد مقاومت در برابر ظلم و ستم میدانند، یادآور شد: یکی از مهمترین آموزههای عاشورا، استکبارستیزی است. استکبار در فرهنگ اسلامی به معنای خود برتر بینی، سلطه طلبی و تحمیل اراده بر دیگران است.
وی با اشاره به اینکه قرآن کریم مستکبران را دشمنان عدالت و مانع رشد جوامع انسانی معرفی میکند، متذکر شد: حکومت یزید نمونهای از استکبار سیاسی و اجتماعی بود که با زور، تهدید و فریب در پی تثبیت قدرت خود بود.
پژوهشگر و استاد حوزه علمیه الزهرا هیدج خاطرنشان کرد: امام حسین علیهالسلام با امتناع از بیعت با یزید، مشروعیت چنین نظامی را زیر سؤال برد و نشان داد که انسان مؤمن هرگز در برابر ظلم و سلطه سر فرود نمیآورد.
وی با بیان اینکه استکبارستیزی در مکتب عاشورا صرفاً به معنای مقابله نظامی با دشمن نیست، تأکيد کرد: استکبارستیزی نوعی بینش و سبک زندگی محسوب میشود.
آقایاری با یادآوری اینکه این بینش انسان را به استقلال فکری، حفظ عزت نفس، دفاع از حق و مقاومت در برابر هرگونه سلطهگری دعوت میکند، عنوان کرد: در نگاه حسینی، سکوت در برابر ظلم و بیتفاوتی نسبت به سرنوشت جامعه پذیرفتنی نیست. از همینرو امام حسین علیهالسلام هدف قیام خود را اصلاح امت اسلامی، امر به معروف و نهی از منکر و احیاء ارزشهای دینی اعلام کرد.
وی با توضیح اينکه تأثیر جهانی عاشورا را میتوان در جنبشهای آزادیبخش و عدالتخواه مشاهده کرد، بیان داشت: بسیاری از رهبران و مبارزان جهان از نهضت امام حسین علیهالسلام الهام گرفتهاند. آنان دریافتهاند که مقاومت در برابر ظلم، هرچند با امکانات محدود، میتواند مسیر تاریخ را تغییر دهد. پژوهشگر و استاد حوزه علمیه الزهرا هیدج اظهار داشت: فرهنگ ایثار، شهادتطلبی آگاهانه و فداکاری در راه حق، از مهمترین عوامل ماندگاری این نهضت در وجدان بشری است.
وی با اشاره به اینکه مکتب عاشورا همچنین بر مسئولیت اجتماعی انسان تأکید دارد، افزود: در این مکتب، هر فرد در برابر سرنوشت جامعه خود مسئول است و نمیتواند نسبت به گسترش ظلم، فساد و تبعیض بیتفاوت باشد.
آقایاری گفت: یاران امام حسین علیهالسلام با وجود آگاهی از سختیها و خطرات پیشرو، راه حق را انتخاب کردند و با ایثار جان خود، درس وفاداری و مسئولیتپذیری را به بشریت آموختند. این روحیه میتواند در هر عصر و جامعهای الهامبخش حرکتهای اصلاحی و عدالتمحور باشد.
وی با تأکید بر اینکه از دیگر ابعاد فراملی عاشورا، تأکید بر کرامت انسانی است، بیان داشت: امام حسین علیهالسلام حتی در سختترین شرایط نیز اصول اخلاقی و انسانی را رعایت کرد و به جهانیان نشان داد که هدف وسیله را توجیه نمیکند.
پژوهشگر و استاد حوزه علمیه الزهرا هیدج عنوان کرد: رفتار آن حضرت با دشمنان، توجه به ارزشهای اخلاقی و پایبندی به حق و عدالت، الگویی ماندگار برای همه انسانها به شمار میرود. به همین دلیل پیام عاشورا فراتر از مرزهای اعتقادی و فرهنگی، مخاطبان گستردهای در سراسر جهان یافته است.
وی با اشاره به اینکه در دوران معاصر نیز مفهوم استکبارستیزی برگرفته از عاشورا جایگاه ویژهای یافته است، گفت: ملتهایی که با استعمار، اشغالگری، تبعیض و سلطه قدرتهای بزرگ مواجه بودهاند، از فرهنگ مقاومت حسینی الهام گرفتهاند. این فرهنگ به آنان آموخته است که حفظ عزت و استقلال از مهمترین ارزشهای انسانی است و هیچ ملتی نباید زیر بار تحقیر و سلطه بیگانگان قرار گیرد.
آقایاری با تأکيد بر اینکه عاشورا نهتنها یک واقعه تاریخی بلکه منشوری برای مبارزه با هر نوع استکبار و بیعدالتی در همه زمانها است، ادامه داد: پیام عاشورا بر پایه دو اصل اساسی شکل گرفته است؛ حقطلبی و ظلمستیزی.
وی یادآور شد: این دو اصل میتوانند زمینهساز وحدت میان ملتها و آزادیخواهان جهان باشند. هر جا که انسانها برای عدالت، آزادی و کرامت انسانی تلاش کنند، میتوان جلوهای از فرهنگ عاشورا را مشاهده کرد.
پژوهشگر و استاد حوزه علمیه الزهرا هیدج با اشاره به اینکه مکتب عاشورا سرمایهای بزرگ برای بیداری ملتها و مقابله با نظامهای سلطهگر به شمار میرود، بیان کرد: میتوان گفت که عاشورا مکتبی جهانی و فراملی است که ارزشهای آن محدود به زمان و مکان خاصی نیست. استکبارستیزی، عدالتخواهی، آزادیطلبی، مسئولیتپذیری اجتماعی و دفاع از کرامت انسانی از مهمترین آموزههای این مکتب هستند.
وی ادامه داد: قیام امام حسین علیهالسلام نشان داد که ایستادگی در برابر ظلم، حتی در سختترین شرایط، میتواند مسیر تاریخ را دگرگون سازد و الهامبخش نسلهای آینده باشد. به همین دلیل عاشورا همواره پرچم برافراشته مبارزه با استکبار و نماد جاودانه عزت و آزادگی در میان ملتهای جهان باقی خواهد ماند.
امام جمعه ابهر با بیان اينکه سیاست «نفی سبیل» و حمایت از مستضعفان در برابر مستکبران، برگرفته از آموزههای عاشورایی است، تصریح کرد: «دشمنی با ستمگر و یاری مظلوم» به عنوان یک اصل روششناختی در روابط بینالملل طرحریزی میشود؛ اصلی که از منابع سهگانه دین، تاریخ و فقه نشئت میگیرد.
وی متذکر شد: این رویکرد، نهضت عاشورا را از یک رخداد مذهبی درونمذهبی (شیعی) به الگویی جهانی برای مقاومت در برابر نظامهای سلطهگر از استعمار کهن تا امپریالیسم نوین ارتقاء بخشیده است.
گفتمان حسینی؛ محور اتحاد جبهه مقاومت
حجتالاسلام احمد اصلانی، امام جمعه صائینقلعه در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ گفت: مکتب عاشورا به عنوان یک «مدرسه جهانی مقاومت»، منبع الهامبخش مبارزان ضداستکبار عمل کرده است.
وی افزود: کاربست این گفتمان را به وضوح در ساختار ایدئولوژیک جبهه مقاومت، به ویژه محور مقاومت در غرب آسیا (شامل حزبالله لبنان، حماس و جهاد اسلامی فلسطین) مشاهده میشود. امام جمعه صائینقلعه با توضیح اینکه این جریانها با اقتباس از حماسه کربلا، مبارزه خود علیه رژیم صهیونیستی و استکبار جهانی را تداوم راه امام حسین (ع) میدانند، تصریح کرد: حزبالله لبنان با بهرهگیری از شعار «راه قدس از کربلا میگذرد»، پیوندی معنادار میان مبارزه با استکبار و میراث عاشورا برقرار کرده است.
امام جمعه صائینقلعه تصریح کرد: این نگاه، نهضت عاشورا را تنها یک واقعه تاریخی نمیبیند، بلکه آن را به عنوان یک «انقلاب زنده» در نظر میگیرد که پرچم حقیقت و مقاومت را در برابر ظلم به دوش میکشد.
اصلانی با توضیح اینکه مراسم سوگواری محرم نیز در این چارچوب، کارکردی فراتر از مناسک مذهبی یافته و به «فریادی علیه ظلم» و نمایش «غیرت حسینی» در صحنه بینالمللی تبدیل شده است، اظهار کرد: تحلیلگران معتقدند که این روایت، اتحاد میان گروههای مقاومت را بر مبنای اصول مشترک فرهنگی، تاریخی و ضداستعماری شکل میدهد و این همکاری را از یک رابطه ساده نیابتی، به همپیمانی ایدئولوژیک مبتنی بر «امت» واحد اسلامی ارتقاء میدهد.
وی یادآور شد: این گفتمان با چالشکشی به روایتهای اروپامحور، آن را پاسخی به مداخلات استعماری و تلاشی برای بازتعریف هویت منطقهای بر مبنای مقاومت و کرامت انسانی قلمداد میکند.
واقعه کربلا نه یک شکست نظامی، که پیروزیِ اخلاقی و آگاهیبخشِ جاودانه تلقی میشود و هسته مرکزی آن یعنی «استکبارستیزی و حمایت از مستضعفان»، امروز در قالب محور مقاومت و همپیمانی گروههای مبارز فلسطینی و لبنانی، عینیت عینی یافته است.
این نگاه، عاشورا را از یک مناسک مذهبیِ درونشیعی فراتر برده و آن را به «مدرسه جهانی مقاومت» و «پرچم حقیقت در برابر ظلم» تبدیل میکند؛ مدرسهای که مرزهای هویتی حق و باطل را برای همیشه ترسیم نموده و الهامبخش مبارزانی است که راه قدس را از مسیر کربلا میگذرانند.
انتهای خبر/