شکوفایی اقتصاد کشاورزی ماهنشان با رایحه گل محمدی

به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «موج‌رسا»؛ در سال‌های اخیر کاهش محسوس بارش‌ها و تغییرات اقلیمی، ضرورت بازنگری در الگوی کشت و حرکت به سمت محصولات کم‌آب‌بر را بیش از پیش آشکار کرده است. 

بیشتر بخوانید

• رویش گل‌امید در دل‌سنگ‌های لرده‌شور ماهنشان

در این میان، گیاهان دارویی به‌ویژه محصولاتی مانند زعفران و گل محمدی به دلیل نیاز آبی کم، سازگاری بالا با اقلیم خشک و بازده اقتصادی مطلوب، جایگاه ویژه‌ای در توسعه کشاورزی پایدار یافته‌اند. شهرستان ماهنشان نیز طی سال‌های اخیر با رویکردی هوشمندانه در مسیر توسعه کشت گیاهان دارویی به ویژه زعفران و گل محمدی، گام برداشته و توانسته پیشرفت قابل توجهی در این حوزه رقم بزند. 

گل محمدی تولیدشده در ماهنشان به دلیل کیفیت بالا، عطر ویژه و درصد اسانس مناسب، مورد توجه بازارهای داخلی و حتی ظرفیت‌دار برای حضور در بازارهای صادراتی است.

 گسترش سطح زیر کشت این محصول علاوه بر افزایش درآمد کشاورزان، می‌تواند زمینه‌ساز ایجاد صنایع فرآوری همچون تولید گلاب، اسانس و محصولات آروماتیک شود و اشتغال پایدار در منطقه ایجاد کند. حرکت به سمت کشت محصولات کم‌آب‌بر و ارزشمند، نه‌تنها پاسخی مؤثر به چالش کم‌آبی است، بلکه فرصتی برای رشد اقتصادی، حفظ منابع طبیعی و تقویت جایگاه کشاورزی ماهنشان در سطح استان و کشور به شمار می‌رود.

۳۳ هکتار از اراضی ماهنشان زیر کشت گل محمدی 

علیرضا رضائی، رئیس جهاد کشاورزی شهرستان ماهنشان، در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «موج‌رسا» با اشاره به اهمیت توسعه کشت گیاهان دارویی در این منطقه اظهار کرد: شهرستان ماهنشان طی سال‌های اخیر در زمینه ترویج و توسعه کشت گیاهان دارویی همچون گل محمدی و زعفران عملکرد موفقی در سطح استان داشته است.

وی افزود: این موفقیت تا حد زیادی ناشی از دغدغه و توجه خود کشاورزان به کمبود منابع آب، ضرورت افزایش بهره‌وری، شرایط اقلیمی خشک و کاهش بارش‌هاست؛ عواملی که آنان را به سمت کشت‌های کم‌مصرف و اقتصادی هدایت کرده است.

رئیس جهاد کشاورزی شهرستان ماهنشان با بیان اینکه اقتصاد کشاورزی موتور محرک بسیاری از فعالیت‌های منطقه است افزود: استقبال خوب کشاورزان از کشت گیاهان دارویی نیازمند حمایت و پشتیبانی جدی‌تر است تا این ظرفیت ارزشمند به توسعه پایدار و درآمدزایی بیش‌تر منجر شود.

وی خاطرنشان کرد: با این حال، مهم‌ترین چالش موجود در حوزه گیاهان دارویی به‌ویژه گل محمدی، مسئله خرید، فرآوری و بازار فروش محصول است که تاکنون کشاورزان را درگیر مشکلات متعددی کرده است.

رضائی ادامه داد: برای عبور از این چالش‌ها، لازم است از ظرفیت شرکت‌های پشتیبان استان بهره گرفت و با ارائه تسهیلات مناسب، کشاورزان را به سمت ایجاد واحدهای فرآوری سوق داد. 

رئیس جهاد کشاورزی شهرستان ماهنشان با تاکید بر اینکه فرآوری محصولات علاوه بر جلوگیری از خام‌فروشی، سودآوری قابل‌توجهی برای تولیدکنندگان به همراه دارد، عنوان کرد: این شرایط زمینه توسعه اشتغال و افزایش ارزش افزوده را فراهم می‌کند.

وی با اشاره به برنامه‌های سازمان گفت: ۵۰۰ هکتار از اراضی شهرستان به عنوان پایلوت کشت گیاهان دارویی در نظر گرفته شده و اکنون ۳۳ هکتار از این اراضی زیر کشت گل محمدی قرار دارد.

 رضائی تأکید کرد: برگزاری جلسات مشترک با مسئولان استانی و شرکت‌های پشتیبان، با هدف ایجاد ارتباط مستقیم بین تولیدکنندگان و فرآوری‌کنندگان انجام شده تا محصول تولیدی کشاورزان به‌صورت کامل جذب و تبدیل شود.

وی خاطرنشان کرد: با تحقق این روند و افزایش سودآوری، کشاورزان قادر خواهند بود به‌تدریج کارگاه‌های فرآوری مستقل ایجاد کرده و از خام‌فروشی فاصله بگیرند، در نتیجه، اقتصاد کشاورزی شهرستان به‌ویژه در حوزه گیاهان دارویی و گل محمدی شکوفا خواهد شد.

ایجاد صنایع فرآوری؛ کلید رونق اقتصادی گل محمدی ماهنشان

شهلا پارسه، معاون مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان، در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری «موج‌رسا» با اشاره به روند توسعه کشت گل محمدی در شهرستان ماهنشان اظهار کرد: طی چند سال گذشته با حمایت‌های صورت‌گرفته در حوزه توسعه کشت گیاهان دارویی به‌ویژه گل محمدی، تسهیلات و یارانه‌های دولتی در اختیار کشاورزان و بهره‌برداران علاقه‌مند قرار گرفت که نتیجه آن ایجاد سطح قابل قبولی از کشت این محصول در شهرستان ماهنشان بوده است.

وی با بیان اینکه گل محمدی یکی از محصولات ارزشمند و سازگار با شرایط اقلیمی منطقه است، افزود: با وجود این پیشرفت‌ها، برخی مشکلات از جمله هزینه‌های بالای کارگری به‌ویژه در فصل برداشت، موجب شده است بخشی از کشاورزان انگیزه کم‌تری برای ادامه و توسعه کشت داشته باشند. 

به گفته معاون مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان، برداشت گل محمدی همچنان تا حد زیادی به صورت دستی انجام می‌شود و همین موضوع هزینه تولید را افزایش می‌دهد.

وی ادامه داد: امید می‌رود با پیشرفت‌های صورت‌گرفته در حوزه مکانیزاسیون و طراحی دستگاه‌ها و ماشین‌آلات مناسب برای برداشت گل محمدی، بتوان این مشکل را تا حد زیادی برطرف کرد.

پارسه اظهار داشت: ورود چنین تجهیزات و فناوری‌هایی به استان زنجان و شهرستان ماهنشان می‌تواند نقش مهمی در کاهش هزینه‌های تولید و افزایش رغبت کشاورزان برای ادامه فعالیت در این بخش داشته باشد.

وی همچنین یکی دیگر از چالش‌های مهم در شهرستان ماهنشان را نبود صنایع تبدیلی و فرآوری گل محمدی عنوان کرد و گفت: در حال حاضر واحدهای فرآوری و صنایع مرتبط با این محصول در شهرستان بسیار محدود است و همین موضوع باعث می‌شود بخشی از ظرفیت‌های اقتصادی این محصول به‌خوبی مورد استفاده قرار نگیرد. معاون مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان ابراز امیدواری کرد که با ارائه تسهیلات و حمایت از سرمایه‌گذاران، زمینه ایجاد و توسعه صنایع فرآوری در منطقه فراهم شود.

وی خاطرنشان کرد: ایجاد صنایع تبدیلی علاوه بر افزایش ارزش افزوده، موجب رونق تولید و افزایش سطح زیرکشت گل محمدی خواهد شد؛ چرا که این واحدها برای فعالیت خود به مواد اولیه نیاز دارند و این مسئله به توسعه باغات گل محمدی در منطقه کمک می‌کند.

پارسه در ادامه با اشاره به کیفیت بالای گل محمدی ماهنشان گفت: بر اساس آزمایش‌های انجام‌شده، اسانس گل محمدی تولیدی در این منطقه از کیفیت بسیار مطلوبی برخوردار است و حتی در مقایسه با برخی استان‌های پیشرو در تولید گلاب و فرآورده‌های گل محمدی، کیفیت بالاتری دارد.

وی در پایان تأکید کرد: برای توسعه اصولی این محصول، بهتر است کشت گل محمدی به صورت متمرکز و روستامحور در مناطقی که ظرفیت و نیروی کار مناسب دارند انجام شود تا مدیریت تولید، برداشت و سایر مراحل با سهولت بیش‌تری صورت گیرد و مشکلات موجود نیز کاهش یابد.

گل محمدی فرصتی طلایی برای توسعه کشاورزی منطقه

علی نظری، از باغداران پیشرو و فعال در عرصه کشت گل محمدی، در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «موج‌رسا» ضمن تأکید بر ظرفیت‌های کم‌نظیر این منطقه، ابعاد جدیدی از فرصت‌ها و چالش‌های پیش رو را ترسیم کرد.

وی با اشاره به اینکه تغییرات اقلیمی و بحران کم‌آبی، لزوم بازنگری در الگوی کشت را به یک مطالبه عمومی تبدیل کرده است، اظهار داشت: در این میان، شهرستان ماهنشان با تکیه بر دانش بومی و اقلیم خاص خود، توانسته در مسیر کشت محصولات کم‌آب‌بر گام‌های مؤثری بردارد.

این باغدار با بیان اینکه گل محمدی گیاهی بسیار سازگار با اقلیم ماهنشان و مقاوم در برابر کم‌آبی است، کیفیت محصول تولیدی این شهرستان را فراتر از سطح استاندارد دانست و تأکید کرد: عطر و اسانس حاصل از گل‌های این منطقه، پتانسیل رقابت در بازارهای داخلی و حتی صادراتی را دارد. 

وی با اشاره به موانع موجود تصریح کرد: در کنار ظرفیت‌های بالا، با چالش‌های زیرساختی مواجه هستیم که کمبود نیروی کار متخصص برای برداشت بهنگام، نبود کارگاه‌های فرآوری در مجاورت مزارع، و مسافت طولانی تا مرکز استان، زنجیره تولید را با مشکل روبه‌رو کرده است.» 

به گفته نظری، با توجه به حساسیت بسیار بالای گل محمدی در فرآیند حمل‌ و نقل، نبود امکانات فرآوری در نزدیکی محل کشت، عملاً بخش بزرگی از ارزش افزوده این محصول را از بین می‌برد.

وی در پایان با نگاهی امیدوارانه افزود: «اگر مسئولان با حمایت از ایجاد صنایع تبدیلی، تسهیل در حمل‌ و نقل و تأمین نیروی کار، زیرساخت‌های لازم را فراهم کنند، ماهنشان به‌زودی می‌تواند به‌عنوان قطب برتر تولید گل محمدی و فرآورده‌های جانبی آن در سطح کشور مطرح شده و علاوه بر حفظ منابع آبی، توسعه اقتصادی و اشتغال پایدار را برای منطقه به ارمغان بیاورد.»

در مجموع، توسعه کشت گیاهان دارویی به‌ویژه زعفران و گل محمدی در ماهنشان، پاسخی هوشمندانه به بحران کم‌آبی و تغییرات اقلیمی است. این رویکرد علاوه بر حفظ منابع طبیعی، می‌تواند با افزایش درآمد کشاورزان، ایجاد اشتغال پایدار و تقویت صنایع فرآوری، آینده‌ای روشن برای اقتصاد کشاورزی منطقه رقم بزند.