جهاد صرفهجویی؛ مطالبه امروز اقتصاد ایران
به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ مجموعه پیامهای مسئولان استانی و نمایندگان مجلس در روزهای اخیر نشان میدهد که صرفهجویی دیگر یک شعار فصلی نیست، بلکه هسته اصلی یک «جهاد اقتصادی» تمامعیار در ایران است.
بیشتر بخوانید
از بحران آب در زنجان گرفته تا ناترازی برق و گاز در سطح ملی و وابستگی شدید بودجه به درآمدهای نفتی، همگی یک راه نجات را پیشرو میگذارند: بهرهوری و جلوگیری از هدررفت. در این میان، تأکید بر این نکته کلیدی است که جهاد صرفهجویی نباید به معنای کوچکتر شدن سفره دهکهای کمدرآمد باشد، بلکه هدف اصلی آن اصلاح ساختارهای پرمصرف، حذف دستگاههای موازی، پایان دادن به اقتصاد رانتی و جراحی چربیهای پنهان در بودجه و ادارات است.
صرفهجویی ۳۰ درصدی، راه عبور زنجان از بحران آب
علیمحمد نادرخانی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان زنجان در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ با اشاره به تداوم تنش آبی در این استان گفت: زنجان در حالی با چالش تأمین آب مواجه است که جمعیت آن در فصول مختلف سال به دلیل حضور مسافران و گردشگران افزایش مییابد. اگر مشترکان تنها ۲۰ تا ۳۰ درصد در مصرف آب صرفهجویی کنند، امکان تأمین آب استان با منابع موجود برای سالهای آینده فراهم خواهد شد.
وی با اشاره به شرایط منابع آبی این استان گفت: زنجان با توجه به موقعیت کوهستانی و اقلیم سرد و نیمهخشک خود، همواره با محدودیت منابع آبی روبهرو بوده است. جمعیت استان در فصول مختلف به دلیل موقعیت ترانزیتی و گردشگری استان افزایش یافته و همین موضوع موجب ایجاد پیکهای متعدد مصرف آب در طول سال میشود.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان زنجان بیان کرد: برخلاف بسیاری از شهرها که شکلگیری آنها بر اساس جریانهای آبی بوده، توسعه استان زنجان متأثر از موقعیت ارتباطی، تاریخی و صنعتی آن شکل گرفته و امروز نیز با رشد جمعیت و توسعه شهری مواجه است.
وی افزود: زنجان سالانه میزبان میلیونها مسافر و گردشگر در مناسبتهای مختلف از جمله ایام نوروز، تعطیلات تابستانی و سفرهای زیارتی به مقولههای همجوار است و این موضوع تأمین آب پایدار را به یکی از مهمترین چالشهای مدیریت استان تبدیل کرده است.
نادرخانی با اشاره به شرایط اقلیمی منطقه گفت: زنجان و استانهای همجوار در اقلیم خشک و نیمهخشک قرار دارند و از گذشته با کمبارشی و محدودیت منابع آبی مواجه بودهاند. کاهش نزولات جوی در سالهای اخیر نیز شرایط را بحرانیتر کرده است.
وی ادامه داد: در حال حاضر بسیاری از دشتهای استان زنجان از جمله دشت زنجان، ابهر، ایجرود و ماهنشان به عنوان مناطق ممنوعه و بحرانی آب شناخته میشوند. با وجود بارندگیهای پراکنده، منابع سطحی و سدهای تأمینکننده آب استان همچنان در وضعیت مطلوبی قرار ندارند. به همین دلیل پروژههای مختلفی در حوزه تأمین، تصفیه و بازتوزیع آب در دستور کار قرار گرفته و برخی از آنها اجرا شده یا در حال اجرا است.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان زنجان تأکید کرد: با این حال، حتی اجرای پروژههای متعدد نیز به تنهایی پاسخگوی نیاز این استان نخواهد بود و مهمترین راهکار عبور از بحران آب، صرفهجویی و مدیریت مصرف از سوی شهروندان و مسافران است.
وی تصریح کرد: اگر مشترکان تنها ۲۰ تا ۳۰ درصد مصرف آب خود را کاهش دهند، با منابع موجود میتوان برای سالهای متمادی آب مورد نیاز استان را تأمین کرد.
نادرخانی با اشاره به فرهنگ مصرف آب در زنجان گفت: مردم این استان به دلیل پیشینه فرهنگی و شرایط اقلیمی، همواره در حفظ و نگهداری آب توجه ویژهای داشتهاند و سرانه مصرف خانگی آب در استان زنجان حدود ۱۶۰ لیتر در شبانهروز است که در مقایسه با میانگین کشوری وضعیت نسبتاً مناسبی دارد، اما همچنان نیاز به کاهش دارد.
وی ادامه داد: با مشارکت شهروندان زنجانی در سالهای گذشته توانستهایم از شرایط دشوار تنش آبی عبور کنیم، اما با توجه به وضعیت فعلی لازم است مدیریت مصرف بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد و به یک رفتار عمومی در جامعه تبدیل شود.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان زنجان با اشاره به نزدیک شدن فصل گرما نیز یادآور شد: افزایش دما در ماههای آینده و همزمانی با سفرهای تابستانی، ضرورت توجه بیشتر به مصرف بهینه آب را دوچندان میکند.
وی افزود: طبق آمارها حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد آب مصرفی در بخش خانگی به فاضلاب تبدیل میشود؛ یعنی بخش عمده مصرف در حوزه بهداشت و شستوشو است و با اقداماتی ساده میتوان میزان مصرف را به شکل قابل توجهی کاهش داد.
نادرخانی خاطرنشان کرد: یکی از عمدهترین مصارف آب مربوط به استحمام است که با کاهش هر دقیقه از مدت زمان حمام، میتوان تا حدود ۲۰ لیتر در مصرف آب صرفهجویی کرد.
وی ادامه داد: همچنین کاهش حجم فلاشتانک با قرار دادن یک بطری یک و نیم لیتری پر از آب یا یک قطعه آجر در مخزن، از روشهای سادهای است که به کاهش مصرف آب کمک میکند.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان زنجان با اشاره به مصرف کولرهای آبی در فصل گرما اظهار کرد: کولر آبی در صورت استفاده روزانه ۱۰ تا ۱۲ ساعت، حدود ۲۵۰ لیتر آب مصرف میکند که معادل مصرف آب دو نفر است. در اقلیم نسبتاً معتدل زنجان، با کاهش زمان استفاده و نصب سایهبان میتوان مصرف آن را به شکل قابل توجهی کاهش داد.
وی همچنین استفاده از تجهیزات کاهنده مصرف آب را مؤثر دانست و متذکر شد: این تجهیزات میتوانند تا حدود ۴۰ درصد در کاهش مصرف آب نقش داشته باشند.
صرفهجویی از ادارات شروع شود، نه مردم
منصور علیمردانی، نماینده مردم شهرستانهای ابهر، خرمدره و سلطانیه در مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرنگار موجرسا گفت: سخنان اخیر ریاست جمهوری درباره «جهاد صرفه جویی»، فراتر از یک پند اخلاقی ساده، هشداری برای یک جراحی بزرگ در بدنه مالی و اداری کشور است.
وی با بیان اینکه امروز اقتصاد ایران با زخمهای کاری و به هم پیوستهای دست و پنجه نرم می کند، افزود: ناترازی انرژی که به خاموشی و قطع گاز میانجامد، ناترازی بودجه که تورم را لجام گسیخته کرده و ناترازی بانکی که اعتبار سیستم مالی را نشانه رفته است.
نماینده مردم شهرستانهای ابهر، خرمدره و سلطانیه با اشاره به اینکه اقتصاددانان خبره بر این باورند که این ناترازیها دیگر با مسکن و وصلهکاری درمان نمیشوند، تصریح کرد: تنها راه نجات، یک چرخش شجاعانه به سوی «بهرهوری» است؛ همان اصلی که قانون برنامه هفتم پیشرفت، ۳۵ درصد از رشد اقتصادی کشور را بر دوش آن گذاشته است.
وی اظهار کرد: جهاد صرفهجویی، میدان اصلیاش نه در سفره مردم، که در راهروهای ادارات، ردیفهای بودجه و چارتهای پر از نیروی مازاد دولتی است. علیمردانی یکی از راهکارهای پیروزی در این میدان را پایان دادن به اقتصاد رانتی و ثروتآفرینی از دل بهرهوری معرفی کرد و یادآور شد: سالهاست چرخ اقتصاد ما نه با «تولید ثروت»، که با «توزیع منابع ارزان» چرخیده است.
وی متذکر شد: از منظر اقتصاد کلان، جهاد صرفهجویی یعنی فهم این نکته که بزرگترین منبع درآمدی ما در سال ۱۴۰۵، نه فروش نفت خام، که «جلوگیری از هدررفتها» است.
نماینده مردم شهرستانهای ابهر، خرمدره و سلطانیه در مجلس شورای اسلامی عنوان کرد: هدررفت انرژی در نیروگاههای فرسوده، هدررفت زمان در پیچ و خمهای اداری و هدررفت پول در پروژههای نیمهتمام است و هر ریالی که از دود شدن انرژی یا خوابیدن سرمایه در بروکراسی جلوگیری شود، مستقیماً به بهبود معیشت مردم می انجامد.
وی با اشاره به انضباط اداری، گفت: دولت باید پیشقدم شود، نمیتوان از ملت خواست کمربندهایشان را سفت کنند، اما در بودجه سالانه، هزینههای تشریفاتی و دستگاههای موازی، چاق بمانند.
علیمردانی با توضیح اینکه جهاد صرفهجویی باید از طبقات بالای وزارتخانهها آغاز شود، تصریح کرد: پیشنیاز این کار، پایان دادن به استثنائات قانونی و اجرای بیچون و چرای «قانون مدیریت خدمات کشوری» برای همه است. تا وقتی بین پرداختها عدالت برقرار نشود و تشکیلات موازی حذف نشوند، این جهاد به یک خواست قلبی عمومی تبدیل نخواهد شد.
وی با اشاره به اینکه یک اصل کلیدی در اقتصاد توسعه این است که جهاد صرفهجویی نباید به بهانهای برای کوچک کردن سفره محرومان یا بازنشستگان تبدیل شود، تأکید کرد: تیغ این جراحی باید به سراغ چربیهای پنهان و رانتهای آشکار برود. برای تأمین بودجه تسویه بدهیهای کلان بیمارستانی و بانکی، باید به سراغ گرفتن مالیات از فراریان بزرگ و قطع معافیتهای ناعادلانه رفت، نه فشار بر حقوق بگیران. هر تصمیم دشوار اقتصادی باید یک پیوست روشن برای حمایت از طبقات محروم داشته باشد.
نماینده مردم شهرستانهای ابهر، خرمدره و سلطانیه خاطرنشان کرد: صرفهجویی امروزی ریشه در «دانش» دارد. نوسازی صنایع پرمصرف با تکنولوژی هوشمند، اصلاح الگوی کشاورزی بر اساس ظرفیت واقعی سرزمین و سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، همگی آب و خاک ما را از نابودی نجات می دهند و برای جوانان تحصیل کرده شغل پایدار ایجاد میکنند. تبدیل بحران ناترازی به فرصتی برای توسعه دانش بنیان، عالیترین مرتبه این جهاد است.
وی اظهار داشت: نیاز فوری اقتصاد ایران، تبدیل «صرفهجویی» از یک کلیشه خستهکننده به یک «ارزش ملی» و یک «قانون تخلفناپذیر» است. این جهاد، میدان آزمایش مدیران ارشد دولت است تا نشان دهند آیا واقعاً به قانون و فرمان رئیس جمهور پایبندند، یا صرفاً در حال نمایش مدیریت شعارها هستند. بقای اعتماد عمومی، در گرو عبور موفق از این میدان دشوار اما نجاتبخش است.
صرفهجویی در کشاورزی با روشهای نوین آبیاری
اسماعیل جهانسیر، مدیر جهاد کشاورزی شهرستان ابهر در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ با اشاره به شرایط ویژه کشور، بر ضرورت مدیریت مصرف کالاهای اساسی، افزایش بهرهوری آب در کشاورزی، توسعه انرژیهای پاک و مصرف بهینه نهادهها تأکید کرد.
وی با بیان اینکه تأمین کالاهای اساسی در ابهر با برنامهریزی مناسب و ذخیرهسازی مطلوب انجام شده، گفت: در حال حاضر هیچ کمبودی در بازار شهرستان احساس نمیشود، اما شرط اصلی حفظ تعادل، پرهیز از خریدهای غیرضروری و مصرف بر اساس نیاز روزانه و هفتگی است. صرفهجویی در محصولاتی مانند روغن و شکر کمک بزرگی به اقتصاد کشور میکند.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان ابهر در بخش کشاورزی با اشاره به اجرای روشهای نوین آبیاری در اراضی شهرستان ابهر افزود: استفاده از آبیاری تحت فشار در مزارع گندم و جو، بهرهوری آب را تا ۹۰ درصد افزایش داده و موجب رشد ۳۰ درصدی عملکرد محصول شده است. کشاورز ابهری که پیشتر با ۱۰ هکتار کشت فعالیت میکرد، اکنون با همان میزان آب میتواند ۱۳ تا ۱۴ هکتار را مدیریت کند.
وی با اشاره به مشکلات قطعی برق چاههای کشاورزی در تابستان گفت: خوشبختانه در شهرستان ابهر با استقبال خوب کشاورزان از انرژی خورشیدی، چندین نیروگاه خورشیدی کشاورزی احداث شده و روند توسعه آن ادامه دارد. این اقدام علاوه بر کاهش وابستگی به برق شبکه، صرفهجویی قابل توجهی در مصرف انرژی ایجاد کرده است.
جهانسیر در خصوص نهادههای کشاورزی تأکید کرد: حرکت به سمت کشاورزی علمی و دانشبنیان، راهکار اصلی کاهش مصرف کود و سم است. استفاده از روش محلولپاشی در آبیاری نوین، ضمن کاهش مصرف نهادهها، بازدهی تولید را افزایش میدهد.
وی با قدردانی از همراهی کشاورزان و مردم شهرستان ابهر، خاطرنشان کرد: مدیریت مصرف در همه حوزهها، تضمینکننده ثبات بازار، امنیت غذایی و عبور موفق از شرایط فعلی است.
«جهاد صرفهجویی» اگر به درستی تعریف و اجرا شود، میتواند اقتصاد ایران را از بنبست ناترازیها خارج کند. موفقیت این جهاد در گرو سه اقدام موازی است: اول، پیشگامی دولت در اصلاح هزینههای تشریفاتی و حذف استثنائات قانونی؛ دوم، تبدیل صرفهجویی به یک «ارزش ملی و قانون تخلفناپذیر» از طریق فرهنگسازی و نظارت همگانی؛ و سوم، حمایت همزمان از طبقات محروم تا تیغ اصلاحات به جای سفره مردم، به سراغ رانتها و فراریان مالیاتی برود. تنها در این صورت است که جهاد صرفهجویی از یک شعار رسانهای به یک باور عمیق اجرایی تبدیل شده و به بهبود معیشت عمومی میانجامد.
دستگاههای موازی، پایان دادن به اقتصاد رانتی و جراحی چربیهای پنهان در بودجه و ادارات است.
انتهای خبر/