به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ همه ساله در نیمه اسفندماه که روز درختکاری نامیده میشود، سنت حسنه دینی و فرهنگ ارزشمند صیانت از فضای سبز در شهرها با کاشت نهال پاس داشته میشود.
بیشتر بخوانید
در این مهم، سالهاست که شهروندان به نحو احسن وظیفه شهروندی خود را ادا کردهاند، اما بر اساس تجارب و مشاهدات عینی، مدیریت شهری بسیاری از شهرها در انجام وظایف ذاتی خود یعنی کاشت و نگهداری از سرانه اندک فضای سبز و درختان معابر و پارکها ناموفق بوده است.
اثبات این ادعا آسان است. با وجود فناوریهای نوین در عرصه نقشههای شهری مانند GIS، بررسی مساحت فضاهای مختلف شهری و سرانههای مربوطه (مسکونی، معابر، فضای سبز، اداری، خدماتی، ورزشی، فرهنگی، آموزشی و...) به روشنی نشان میدهد که کمبود فضای سبز از جمله کمبودهای همه شهرهاست.
بیتردید نیاز اول هر شهر و فلسفه تشکیل شهر، وجود محلی برای سکونت و ساختوساز منازل و نیز معابر برای ساکنان است. اما مهمتر آنکه ساخت و ساز در شهرها محدودیتهایی دارد که از جمله آنها رعایت سرانه ساخت و ساز مسکونی در برابر سرانه معابر، فضای سبز و سایر سرانههاست.
در زمینه ساختوساز بناهای مسکونی، با بررسی زمینهای موجود در شهر ابهر، جمعیت فعلی و نرخ رشد جمعیت شهری، به راحتی قابل درک است که بسیاری از زمینهای خالی فعلی به ویژه در حواشی طالقانی شمالی و ضلع غربی بلوار انقلاب شمالی و جنوبی وجود دارد.
برای نمونه: در شهرک پونک بیش از یک هزار قطعه، در شهرک مادبافت و ابهربافت بیش از یک هزار قطعه، در شهرک جنب بهشت کبری بیش از ۲۰۰ قطعه، در شهرک مردانی بیش از ۲۰۰ قطعه، در شهرک گلسار شرقی و غربی نیز بیش از ۲۰۰ تا ۳۰۰ قطعه زمین خالی وجود دارد.
به همه این زمینها، یک هزار قطعه موجود در بافت فرسوده مرکز شهر را اضافه کنید که فعلاً زمینهای مخروبه یا تکطبقه هستند و امکان دو یا سه طبقه شدن دارند.
با یک محاسبه ساده ملاحظه میشود که حدود ۱۰ هزار قطعه خالی و تفکیکشده و نشده برای احداث منازل مسکونی تکطبقه و دوطبقه وجود دارد، چه رسد به آپارتمان و انبوهسازی. بر اساس محاسبات یادشده، در ۱۰ سال آینده عرضه زمین از تقاضا پیشی خواهد گرفت و این یعنی رکود ساخت و ساز و اشباع بازار مسکن.
حال به رشد جمعیت نگاه کنید. از سال ۱۳۹۵ تاکنون تقریباً رشد جمعیت متوقف شده است؛ زیرا مهاجرت به قزوین و تهران یا خارج از کشور رخ داده و نرخ زادولد نیز کاهشی بوده است.
پس با کدام برنامه و طرح، چند دستگاه آپارتمان یا چند باب منزل ویلایی ساخته شود؟ بنگاههای مسکن در سالهای اخیر این مسئله را به خوبی درک کردهاند، اما چگونه است که مدیران شهری در مسکن و شهرسازی، شهرداری، شورای شهر، فرمانداری و استانداری هنوز در فکر شهرکسازیهای خارج از محدوده شهر، به ویژه در اراضی بالای اتوبان هستند؟ این بسیار جای تعجب دارد.
جدای از اینکه ساخت هرگونه شهرک جدید خارج از محدوده شهری کاری کاملاً اشتباه و غلط مطلق است، افراط و تفریط در زمینه کاشت نهال و ایجاد فضای سبز با وعدههای دهانپرکن از جمله «احداث جنگل در اراضی شمالی» نیز مصداق «افتادن از آن سوی پشت بام» است.
در حالیکه در داخل سطح شهر ابهر و در محدوده شهری به شدت با کمبود فضای سبز و فرسودگی درختان کهنسال پارکها (که خطر سقوط دارند) مواجه هستیم، به جای این طرحهای تخیلگونه، وظیفه ذاتی و اصلی مدیریت شهری، نگهداری بهینه از فضای سبز موجود و گسترش سرانه سبز به حد استاندارد است.
بارها نقاط قابل درختکاری در سطح ابهر و نقاط مهم و اولویتدار برای این کار به مسئولان شهری گوشزد شده است.
به لطف مدیران توانمند گذشته، مانند مرحوم سید سعید حسین (شهردار اوایل دهه ۷۰)، کمربندهای شرقی و غربی، بلوار تمدن از بلوار طالقانی شمالی تا میدان تمدن و تا CNG حسینآباد، بلوار انقلاب از بهشت کبری تا میدان انگور، میدان انقلاب و میدان حر، رینگ جنوبی از میدان اثیرالدین تا میدان خاتم، میدان پیر و بهشت کبری، بلوار شمالی شهر از میدان حر تا میدان توحید و ابتدای بلوار طالقانی شمالی، همچنین حاشیه کمربندی شمالی ابهر و حتی خیابان منتهی به شریفآباد از میدان حر، نیازمند کاشت درختان مرتفع با برگهای فراوان، همانند چنار هستند. درختانی که هم در کنار پیادهروها و هم در وسط بلوار کاشته شوند. با نگهداری در سالهای نخست، میتوان به سرسبزی این بلوارها در سالهای آینده امیدوار بود.
در ابتدای سال ۱۴۰۳، رئیس شورای شهر وعده کاشت ۵ هزار نهال چنار را داد، اما نشانهای از این کار پسندیده مشاهده نشد.
حال آنکه برآورد سرانگشتی از طول بلوارها و معابر یادشده نشان میدهد دستکم به کاشت ۲۰ هزار نهال چنار نیاز است. سال ۱۴۰۴، سال نهایی برای شورای فعلی و البته سالی اضافه برای شوراهاست.
میتوان این سال را فرصتی برای جبران گذشته و استفاده بهینه از تجارب تلخ و ناپختگیهای قبلی دانست، نه خدای ناکرده ادامه اشتباهات گذشته و بیعدالتی با افراط در محلهگرایی و کاشت بذر تفرقه و کینه.
اگر فهرستی از کمبودهای شدید شهر نزد مدیران شهری وجود داشته باشد، قطعاً کمبود شدید فضای سبز، سرانه پارکها و فضاهای بازی از جمله کمبودهای مفرط شهر است.
امیدواریم در چند ماه فرصتی که مدیریت شهری فعلی دارد، گامهای مثبت هرچند کوچک در کاهش این کاستیها و افزایش سرانه فضای سبز بردارد.
هرچند بدون هیچ توضیحی از سوی مسئولان شهری، در ماه اخیر مردم شاهد قطع درختان کاج و ریشهکنی شمشادهای بلوارهای سطح شهر هستند که این نیز مشکل دیگری است.
نویسنده: بهزاد آهنگری، کارشناس مدیریت شهری.
انتهای خبر/