تابآوری اجتماعی مرهون عاملیت زنان
اکرم نوری در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ گفت: بحران فراگیر جنگ هشت سال دفاع مقدس، موجب گسیختگی در ساختارهای سنتی جامعه شد. در غیاب مردان اعزامشده به جبههها، زنان بهناچار عهدهدار مسئولیتهای چندگانه مدیریتی، اقتصادی و تربیتی در درون خانواده شدند.
بیشتر بخوانید
وی با اشاره به اینکه این تجربه زیسته، زمینهساز ارتقاء استقلال عمل و عاملیت تصمیمگیری زنان شد و تدریجاً به بازتعریف کلیشههای جنسیتی انجامید، افزود: حضور فعال زنان در عرصههایی نظیر تولید صنعتی، کشاورزی و رسانه، نشاندهنده ظرفیتهای پیشتر نادیدهگرفتهشده آنان در حوزههایی بود که در انحصار مردان پنداشته میشد.
کارشناس علوم اجتماعی با تأکید بر پیوند ناگسستنی مفهوم «تابآوری اجتماعی» با عاملیت زنان در دوران دفاع مقدس، تصریح کرد: برگزاری آئینهای بزرگداشت شهدا، مراقبت از مجروحان در بیمارستانهای صحرایی و پشت جبهه و نیز روحیهبخشی به خانوادههای سوگوار، همگی اقداماتی بود که از فروپاشی روانی جامعه در برابر بمبارانها و فقدانهای انسانی جلوگیری کرد. زنان با خلق ظرفیتهای سازگاری در میان اقشار مختلف، توانایی جامعه برای مقابله با تنشهای ناشی از جنگ را افزایش دادند.
وی با یادآوری این نکته که پژوهشهای جامعهشناختی، سرمایه اجتماعی ایران در سالهای دفاع مقدس را در یکی از بالاترین سطوح تاریخی آن ارزیابی میکنند، خاطرنشان کرد: زنان از جمله کنشگران اصلی تولید این سرمایه بودند، زیرا فعالیتهای آنان بر پایه «اعتماد متقابل»، «همبستگی» و «ایثار» سازماندهی شده بود. در این میان، رابطه میان پایگاه اجتماعی- اقتصادی و میزان مشارکت نیز درخور تأمل است.
نوری با اشاره به تمایزات طبقاتی در الگوی مشارکت زنان اظهار داشت: اگرچه زنان تمامی طبقات اجتماعی در دفاع مقدس نقشآفرینی داشتند، اما شواهد نشان میدهد که زنان طبقه متوسط به دلیل برخورداری از آگاهی اجتماعی بالاتر و حساسیت بیشتر نسبت به مفاهیم ملیگرایانه و هویت وطنی، بیشترین سهم را در فعالیتهای سازمانیافته ایفا کردند. این گروه با بهرهگیری از تحصیلات و تخصص خود در حوزههایی چون پزشکی و مهندسی، ماهیت مشارکت را از سطح تدارکاتی و پشتیبانی به سطحی تخصصی، تحلیلی و فناورانه ارتقاء دادند.
انتهای خبر/