نوروز امسال آئین بقا شد
محمدرضا احمدی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ وضعیت نوروز امسال را «شرایط تعلیق» توصیف کرد و آن را یکی از پیچیدهترین و حساسترین دورههای حضور این آئین کهن بر سفره ایرانیان دانست.
بیشتر بخوانید
وی با اشاره به فضای حاکم بر جامعه در آستانه سال نو، اظهار داشت: جامعه امروز نه در آرامش و امنیت همیشگی، بلکه در فضایی سرشار از اضطراب، نااطمینانی و فشار روانی گسترده نفس میکشد. این وضعیت، حاصل مجموعهای از عوامل ساختاری از جمله فشار طاقتفرسای اقتصادی، تورم فزاینده، تنشهای منطقهای و تجربه زیسته در سایه جنگی است که امنیت روانی جامعه را هدف گرفته است.
استاد دانشگاه با بیان اینکه نوروز در چنین بستری تعریف سنتی خود بهعنوان جشنی صرفاً شاد و مصرفگرایانه را از دست داده، تأکید کرد: نوروز امروز به «مسئلهای اجتماعی، روانی و رسانهای» بدل شده است؛ موضوعی که نیازمند واکاوی عمیق در کارکردهای آیینی آن در روزگار بحران است.
احمدی با اشاره به پرسشهای اصلی مطرح در میان جامعهشناسان و پژوهشگران، گفت: پرسش کلیدی این است که آئینهای کهن نوروزی در شرایط بحرانی چه کارکردی مییابند؟ آیا هنوز میتوانند نقشی آرامبخش ایفا کنند یا در برابر انبوه بحرانها کارآمدی خود را از دست میدهند؟ و مهمتر آنکه جامعه امروز، بهویژه نسل جوان که بیشترین فشار را تحمل میکند، چه انتظاری از این آئینها دارد؟
وی از منظر جامعهشناسی بحران خاطرنشان کرد: آئینها نقش حیاتی در حفظ انسجام اجتماعی دارند. آنها به جامعهای که در معرض تهدید فروپاشی قرار دارد، امکان میدهند حس تداوم زندگی را هرچند به شکلی نمادین و محدود زنده نگه دارند. نوروز در فرهنگ غنی ایرانی دقیقاً چنین کارکردی دارد: بازسازی معنا در لحظهای که آینده تیره و مبهم مینماید.
استاد دانشگاه تصریح کرد: در شرایط کنونی، خانهتکانی سنتی، چیدن سفره هفتسین، لحظه تحویل سال و دیدارهای خانوادگی، فراتر از نشانههای شادی و سرور، به نمادهایی از مقاومت نرم جامعه در برابر فروپاشی روانی و اجتماعی تبدیل شدهاند.
وی افزود: جامعه از طریق تداوم این آئینها، به زبانی نمادین فریاد میزند: «زندگی همچنان ادامه دارد، حتی اگر کیفیت آن دستخوش بحرانهای اقتصادی و امنیتی شده باشد.» در این معنا، نوروز امسال نه جشن مصرف و تجملات است و نه نمایش رفاه کاذب؛ بلکه آئینی کمهزینه، نمادین و محتاطانه است که معنای بقا و ایستادگی را بازتولید میکند.
انتهای خبر/