ساواک، ابزار استبداد
به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ بررسی تاریخ حکمرانی خاندان پهلوی برای ۵۷ سال، از منظر اسناد محرمانه و خاطرات صریح چهرههای کلیدی، تصویری از یک نظام مبتنی بر فساد سیستمی و وابستگی خارجی را نمایان میسازد.
بیشتر بخوانید
فساد مالی در این دوره، نه تنها محدود به هزینههای نجومی دربار نبود، بلکه ساختار اقتصادی کشور را نیز تحت تأثیر قرار داد؛ بنیاد پهلوی به مرکزی برای انباشت ثروت خصوصی تبدیل شد، در حالی که میلیونها ایرانی در فقر معیشتی به سر میبردند.
در حوزه خیانت ملی، مهمترین سند، اعطای مصونیت قضایی (کاپیتولاسیون) به مستشاران خارجی در سال ۱۳۴۳ بود که عملاً حاکمیت قضایی ایران را نفی میکرد. این وابستگی به قدرتهای خارجی با حضور گسترده مهرههای نفوذی در بالاترین سطوح مدیریتی و نظامی تقویت میشد.
از سوی دیگر، دستگاه امنیتی ساواک با شکنجه و سرکوب بیرحمانه مخالفان سیاسی، ابزار استبداد پهلوی بود. اعترافات اسناد و چهرههای نزدیک به دربار، عمق نفوذ فساد اخلاقی و سیاسی را در این دوران به خوبی تأیید میکنند؛ مسائلی که در نهایت، خواست عمومی برای تغییر و سقوط این حکومت را اجتنابناپذیر ساخت.
پهلوی مردم را قربانی بیگانگان کرد
حجتالاسلام جواد جعفری، نماینده مردم استان زنجان در مجلس خبرگان رهبری در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ گفت: حکومت پهلوی یکی از تاریکترین و پرخیانتترین دوران تاریخ ایران بود. هشدار رهبر انقلاب درباره تلاش دشمنان برای تطهیر این خاندان امروز بیش از هر زمان دیگری معنا پیدا کرده است.
وی با بیان اینکه رژیم پهلوی نهتنها استقلال کشور را فروخت بلکه هویت ملی و عزت مردم ایران را نیز پای منافع بیگانگان قربانی کرد، ادامه داد: رضاشاه و محمدرضاشاه در ظاهر شعار نوسازی میدادند، اما در واقع کشور را زیر یوغ استعمار غرب بردند.
نماینده مردم استان زنجان در مجلس خبرگان رهبری تصریح کرد: رضاشاه بخشهایی از خاک ایران را مانند آرارات واگذار کرد و پسرش نیز بحرین را بهراحتی از کشور جدا کرد.
وی با تاکید بر اینکه در دوران محمدرضا، مستشاران آمریکایی همه شئون کشور را در دست داشتند؛ ادامه داد: از تعیین وزرا تا تصمیمهای نظامی و اقتصادی، بدون اجازه آنها هیچ اقدامی ممکن نبود، بیش از ۶۰ هزار مستشار خارجی در ایران حضور داشتند که هزینههای سنگینشان از جیب مردم پرداخت میشد، در حالی که در حاشیه تهران و شهرهای دیگر مردم در فقر و حلبیآبادها زندگی میکردند.
جعفری خاطرنشان کرد: شاه نه استقلال داشت، نه اقتدار؛ حتی در برابر اهانت آشکار سعودیها به زائر ایرانی در مکه توان واکنش نداشت.
وی با اشاره به اینکه در عرصه اقتصادی نیز پهلویها کشور را به غارتگاه تبدیل کرده بودند، گفت: روزانه میلیونها بشکه نفت به ارزانترین قیمت صادر میشد و درآمدش صرف خوشگذرانی خاندان سلطنتی و اطرافیانشان میشد.
نماینده مردم استان زنجان در مجلس خبرگان رهبری تصریح کرد: در حالی که تبلیغ میکردند کشور در حال پیشرفت است، بخش بزرگی از مردم از حداقل امکانات بیبهره بودند، بسیاری از پروژهها صرفاً ظاهرسازی برای نمایش به غرب بود، نه برای خدمت به ملت.
وی با بیان اینکه فساد گسترده، قاچاق مواد مخدر، وابستگی سیاسی و فرهنگی و تحقیر ملت ایران از ویژگیهای ذاتی آن رژیم بود، ادامه داد: در نهایت نیز هنگام فرار، شاه و خانوادهاش صدها چمدان جواهر و طلا از سرمایه ملت را با خود بردند؛ گنجهایی که ارزش آنها از مجموع اختلاسهای چند دهه اخیر نیز بیشتر است.
جعفری ابراز کرد: این واقعیتها نشان میدهد پهلویها نه میهندوست بودند و نه خدمتگزار، بلکه خائنانی بودند که عزت و دارایی ملت ایران را فدای قدرت و وابستگی کردند.
پهلوی آزادی اندیشه را سرکوب میکرد
سید اعلاالدین موسوی، کارشناس علوم سیاسی در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ گفت: در دوران حکومت پهلوی، نظام سیاسی کشور به ظاهر «مشروطه» بود، اما عملاً به یک دیکتاتوری مطلق تبدیل شده بود.
وی با بیان اینکه مفاهیمی چون نظارت علما بر قوانین و آزادی مجلس از میان رفت و نهادهایی مانند مجلس سنا نیز کاملاً در اختیار شاه قرار داشتند، عنوان کرد: ساختار سیاسی کشور چنان تمرکزگرا و شخصمحور شد که شعار «خدا، شاه، میهن» به تدریج جای خود را به تقدیس فرد شاه با عنوان «خدایگان آریامهر» داد؛ نمادی از اوج خودپرستی و حذف دین از عرصه عمومی.
کارشناس علوم سیاسی با تاکید بر اینکه در دانشگاهها، آزادی اندیشه سرکوب میشد، یادآور شد: جریانهای کمونیستی که ظاهراً مخالف شاه بودند، در عمل مورد حمایت بخشی از دربار، بهویژه فرح، قرار داشتند تا با گفتمان دینی مقابله کنند.
وی اظهار داشت: نظام آموزشی و اقتصادی نیز وابسته به بیگانگان بود، کشاورزی نابود شده و صنعت وابسته به واردات بود.
موسوی با تاکید بر اینکه ارتش ایران میان قدرتهای جهانی تقسیم شده بود، ادامه داد: تجهیزات روسی، انگلیسی و آمریکایی، بدون استقلال عملی برای ایران بود.
وی با اشاره به اینکه در عرصه فرهنگی، فحشا، شرابخواری و ابتذال با حمایت رژیم رواج داشت، ادامه داد: این در حالی بود که مطالعه قرآن و کتابهای مذهبی جرم تلقی میشد.
کارشناس علوم سیاسی تصریح کرد: آمریکا به صراحت هدف آموزش را «سواد مصرف» میدانست، نه «سواد تولید». این ساختار استعماری و فاسد، ایران را از درون تهی کرد تا وابستگی و ذلت کامل را نهادینه سازد.
وی با اشاره به اینکه در دوران پهلوی، ابعاد گستردهتری از فساد و سرکوب آشکار میشود، ابراز کرد: منابع موجود نشان از رواج شدید قمارخانهها و توزیع آزادانه مواد مخدر چون تریاک و هروئین در داروخانهها به صورت سهمیهای دارند که هدف آن تضعیف اراده ملت بود.
موسوی تصریح کرد: در سوی دیگر، سرکوب سیاسی به اوج خود رسیده بود، فعالان فرهنگی و مذهبی، به صرف داشتن کتابهایی از دکتر شریعتی، مطهری یا حتی قرآن، دستگیر و شکنجه میشدند.
وی با اشاره به اینکه ساواک شبانه فعالان را دستگیر و به کمیته مشترک میبرد، بیان کرد: این سرکوبها همزمان با ترویج فساد گسترده در جشنهایی مانند ۲ هزار و ۵۰۰ ساله بود که هزینههای نجومی آن از جیب مردم تأمین شد و مدارس وعده داده شده ساخته نشدند.
کارشناس علوم سیاسی مطرح کرد: حادثه درگذشت جهان پهلوان تختی، قهرمان ملی، نیز در هالهای از ابهام باقی ماند و روایت رسمی مبنی بر خودکشی با تکذیب شاهدان و فعالان همراه بود که معتقد بودند رژیم با همکاری عوامل خود او را از میان برداشت.
وی یادآور شد: با اوج گرفتن اعتراضات مردمی، بهویژه پس از شهادت حاج مصطفی خمینی و تظاهرات گسترده در شهرهایی چون قم و تبریز، زنجان نیز به کانون مبارزات تبدیل شد.
موسوی با بیان اینکه مردم با نمادهایی چون حمل شمشیر و سردادن شعارهای انقلابی، در مقابل فساد آشکار، بهویژه تصویر نامناسب شاه و همسرش در کنار رهبران غربی، ایستادگی کردند، گفت: این مبارزات مردمی، که از مساجد سازماندهی میشد، نهایتاً به پیروزی انقلاب منجر شد.
پهلوی منابع کشور را در اختیار بیگانگان قرار میداد
ابوالقاسم محمدی، رئیس دانشگاه پیام نور ماهنشان در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ گفت: حکومت پهلوی، علیرغم تلاشهای رسانهای برای تطهیر چهره آن، سرشار از خیانت، فساد و وابستگی به قدرتهای خارجی بود.
وی با بیان اینکه رضاخان با حمایت انگلیسیها به قدرت رسید و اساس حکومتش را بر خدمت به آنان بنا نهاد، اظهار داشت: قراردادهای نفتی و کنسرسیوم، استقلال اقتصادی ایران را از بین برد و منابع کشور را در اختیار شرکتهای غربی قرار داد.
رئیس دانشگاه پیام نور ماهنشان تصریح کرد: محمدرضا شاه نیز با پیوستن به پیمانهای غربی مانند سنتو و ناتو، ایران را به مهرهای بیاراده در دست قدرتهای جهانی تبدیل کرد؛ اسناد نشان میدهند که تصمیمات کلیدی کشور، حتی در حوزه سیاست خارجی و امنیتی، بدون هماهنگی با سفارتخانههای غربی امکانپذیر نبود.
وی با بیان اینکه فساد فراگیر، از دیگر ویژگیهای بارز این دوره بود. خاندان پهلوی و وابستگانشان با ایجاد شبکهای از رانت و اختلاس، ثروت ملی را به غارت بردند، افزود: جشنهای ۲ هزار و ۵۰۰ ساله شاهنشاهی، نمونهای از ولخرجیهای بیحد و حصر در حالی بود که مردم در فقر به سر میبردند.
محمدی خاطرنشان کرد: فساد اجتماعی نیز در قالب اشرافیگری، بیبندوباری، رواج قمار و کابارهها، ارزشهای دینی و اخلاقی جامعه را هدف قرار داد.
وی با تاکید بر اینکه ساواک، سازمان اطلاعاتی مخوف، با نظارت شاه و همکاری سیا و موساد، هرگونه صدای مخالفی را با شکنجه، زندان و اعدام سرکوب میکرد، گفت: این خشونتها در سراسر کشور، از خوزستان تا کردستان، برای جلوگیری از بیداری ملت به اجرا درآمد.
رئیس دانشگاه پیام نور ماهنشان تصریح کرد: توسعه ادعایی رژیم پهلوی، در واقعیت، شکاف طبقاتی را افزایش داد. «انقلاب سفید» شکست خورد و بسیاری از روستاییان را به شهرها کشاند که با فقر و بیکاری مواجه شدند.
وی ابراز کرد: پروژههای صنعتی نیز عمدتاً بر اساس نیاز غرب و بدون در نظر گرفتن منافع ایران بود؛ صنایعی مانند مونتاژ خودرو، وابستگی را افزایش داد و ارز از کشور خارج کرد.
محمدی با اشاره به اینکه در نهایت، رژیم پهلوی با خیانت به استقلال، فساد گسترده، نقض حقوق بشر و تبلیغات فریبکارانه، میراثی تاریک برجای گذاشت، یادآور شد: این حکومت نه تنها به پیشرفت ایران کمکی نکرد، بلکه با وابستگی به غرب و سرکوب مردم، کشور را در آستانه نابودی قرار داد.
خاندان پهلوی با وابستگی شدید به آمریکا و انگلیس، منافع ملت ایران را قربانی مطامع بیگانگان کردند، آنان ثروت و منابع کشور را در خدمت قدرتهای خارجی صرف کردند و به جای آبادانی ایران، خیانت و فساد را گسترش دادند در پایان نیز با ادعای خستگی، از مردم گریخته و وطن را ترک کردند.
انتهای خبر/