عفاف بلکه یک جهانبینی گسترده
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ مفهوم عفاف و حجاب در اسلام، صرفاً یک دستورالعمل ظاهری یا محدودکننده نیست، بلکه تجلی یک جهانبینی عمیق و ریشهدار در حوزههای اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی است این آموزه بر پایههای مستحکمی از قرآن کریم و سنت نبوی (قول، فعل و تقریر پیامبر اسلام) استوار شده است.
بیشتر بخوانید
قرآن کریم بهعنوان اصلیترین منبع دینی اسلام، بهطور صریح و ضمنی به موضوع عفاف و حجاب پرداخته است:
· تأکید بر حفظ حریم و پاکدامنی (غضّ بصر): پیش از هر سخنی از پوشش، قرآن بر نگاهداری نگاه و پاکدامنی در نگاه تأکید میکند:
«قُلْ لِلْمُؤْمِنِینَ یَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَ یَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذَلِكَ أَزْكَى لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِیرٌ بِمَا یَصْنَعُونَ. وَ قُلْ لِلْمُؤْمِنَاتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَ یَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ...»
(به مردان مؤمن بگو: دیدگان خود را [از نگاه به نامحرم] فروگیرند و شرمگاه خود را حفظ کنند، این برای آنان پاکتر است. بیگمان، خدا به آنچه میکنند آگاه است و به زنان مؤمن بگو: دیدگان خود را [از نگاه به نامحرم] فروگیرند و شرمگاه خود را حفظ کنند.)، (سوره نور، آیات ۳۰-۳۱)
این آیات نشان میدهد که ریشه حجاب، عفاف درونی و کنترل تمایلات است که نخست در نگاه و سپس در پوشش متجلی میشود.
· دستور مستقیم به پوشش برای زنان مؤمن:
قرآن در ادامه آیه فوق، به صورت مشخص به زنان مؤمن دستور میدهد: « وَ لْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَى جُیُوبِهِنَّ»
(و باید روسریهای خود را بر گریبانهای خود بیفکنند.)، (سوره نور، آیه ۳۱)
همچنین در سوره احزاب میفرماید:
«یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُلْ لِأَزْوَاجِكَ وَ بَنَاتِكَ وَ نِسَاءِ الْمُؤْمِنِینَ یُدْنِینَ عَلَیْهِنَّ مِنْ جَلَابِیبِهِنَّ ذَلِكَ أَدْنَى أَنْ یُعْرَفْنَ فَلَا یُؤْذَیْنَ.»
(ای پیامبر! به همسران و دخترانت و زنان مؤمنان بگو: پوششهای خود را [به گونهای] بر خود فروگیرند این [کار] مناسبتر است تا شناخته شوند و مورد آزار قرار نگیرند.)، (سوره احزاب، آیه ۵۹)
این آیات به وضوح بر استفاده از پوشش (خمار و جلباب) بهعنوان نمادی برای شناخته شدن به عنوان زنان پاکدامن و در امان ماندن از آزار تأکید دارند.
در سنت پیامبر اکرم (ص) و اهلبیت (ع) نیز احادیث متعددی بر اهمیت عفاف و حجاب تأکید شده است:
· چنانچه حیا، نشانهای از ایمان و کرامت معرفی شده.
پیامبر گرامی اسلام (ص) میفرمایند: «الحیاءُ مِنَ الإیمانِ» (حیا از ایمان است). از آنجا که حجاب تجلی بیرونی حیا است، میتوان آن را نشانهای از ایمان فرد دانست.
در روایات متعدد، به آثار اجتماعی حجاب اشاره شده است حجاب بهعنوان یک مانع در برابر نگاههای نامحرم، به کاهش هیجانات کاذب و تحریکپذیری در جامعه کمک میکند و فضایی امن و آرام برای رشد شخصیت افراد و تحکیم نهاد خانواده فراهم میآورد.
جمعبندی: ریشههای دینی عفاف و حجاب در اسلام را میتوان در موارد زیر خلاصه کرد:
· تکوینی: هماهنگی با فطرت پاک انسانی که خواهان حریمداری و حرمتنگهداری است.
· اخلاقی: تقویت فضیلتهای درونی مانند حیا، عفت و پاکدامنی به عنوان بخشی از ایمان.
· اجتماعی: ایجاد امنیت و آرامش روانی در جامعه، حفظ کرامت زن و تقویت کانون خانواده.
· عبادی: اطاعت از فرمان خداوند و تقرب به او که در تمامی دستورات شرعی، از جمله حجاب، نهفته است.
بنابراین، عفاف و حجاب در اسلام، یک دستور سطحی نیست، بلکه یک فرهنگ و سبک زندگی مبتنی بر خردورزی و حکمت الهی است که هدف نهایی آن، تربیت انسانهای وارسته و تشکیل جامعهای سالم و متعادل است.
قرآن و سنت، بهعنوان دو سرچشمه زلال هدایت، نقشه راه این مسیر را ترسیم کردهاند.
نویسنده: زهرا حاتمی، مدرس حوزه و دانشگاه.
انتهای خبر/