روستاها قلب تپنده فرهنگ بومی
محمدرضا احمدی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ گفت: روستا در تاریخ و فرهنگ ایران، تنها یک کانون تولید غذا نبوده، بلکه خاستگاه اسطورهها، آئینها، زبانها و گنجینهای از خرد زیستی است.
بیشتر بخوانید
وی افزود: با این حال، در دهههای اخیر، «توسعه» اغلب به معنای شهرنشینی فزاینده و تخلیه روستاها تعبیر شده است.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: توسعه حقیقی روستاها، نه لزوماً در شبیهسازی آنها به شهرها، که در تقویت سرمایههای فرهنگی، اجتماعی و طبیعی منحصربهفردشان نهفته است.
وی با بیان اینکه روستاها را میتوان حافظان حافظه جمعی ایران دانست، متذکر شد: از رقصهای محلی آذری و لری گرفته تا موسیقی مقامی خراسان، از هنرهای دستی مانند قالیبافی و سفالگری تا دانش بومی کشاورزی و طب سنتی، همه و همه در بستر روستاها زاده شده و نگاهداری شدهاند.
احمدی با اشاره به اینکه هر روستا یک «موزه زنده» است که سبک زندگی هماهنگ با طبیعت را به نمایش میگذارد، یادآور شد: توسعهای که این گنجینههای فرهنگی را نادیده بگیرد، در حقیقت ریشههای هویت ملی را میسوزاند.
وی خاطرنشان کرد: اگرچه فقر و محرومیتهای زیرساختی (مانند نبود آب آشامیدنی سالم، راههای نامناسب و دسترسی محدود به خدمات درمانی) از مشکلات آشکار هستند، اما چالشهای فرهنگی عمیقتری نیز وجود دارد، خروج نیروی جوان، تحصیلکرده و جسور از روستاها، نه تنها یک مشکل جمعیتی، بلکه یک فاجعهٔ فرهنگی است. با خروج این قشر، نوآوری، نشاط و تمایل به تغییر نیز از روستا رخت برمیبندد.
وی با تأکید بر اینکه نسل جدید روستائی، اغلب دانش پدران خود در زمینه کشاورزی پایدار، گیاهان دارویی و شیوههای سنتی مدیریت منابع آب را «سنتی» و بیارزش میپندارد، توضیح داد: این گسست، باعث نابودی سیستمی میشود که برای قرنها دوام آورده است.
این استاد دانشگاه اظهار داشت: ساخت و سازهای بیضابطه، استفاده از مصالح ناهمگون شهری و رهاسازی بافت قدیمی روستاها، «منظر فرهنگی» منحصر به فرد آنها را که نتیجه تعامل دیرینه انسان و طبیعت است، نابود میکند.
وی عنوان کرد: توسعه روستاها نیازمند یک تغییر نگرش اساسی از «توسعه برای روستائیان» به «توسعه با روستائیان» است.
وی به راهکارهای این موضوع اشاره کرد و افزود: به جای احداث هتلهای بزرگ، میتوان با سرمایهگذاری روی اقامتگاههای بومگردی محلی، درآمدزایی مستقیم برای جامعه میزبان ایجاد کرد و انگیزهای برای حفظ معماری، طبیعت و فرهنگ محلی به وجود آورد.
احمدی بیان کرد: حمایت از هنرمندان محلی و ایجاد بازارهای فروش (به ویژه از طریق تجارت الکترونیک) میتواند هم باعث اشتغالزایی شود و هم جلوی فراموشی هنرهای سنتی را بگیرد.
وی توضیح داد: به جای فشار برای تولید انبوه با روشهای شیمیایی، میتوان روستائیان را به کشت محصولات ارگانیک، محلی و باکیفیت تشویق کرد. همچنین با ایجاد واحدهای کوچک فرآوری (مانند تولید مربا، عرقیات و خشکبار) در خود روستا، سود بیشتری عاید روستائیان شد.
انتهای خبر/