لزوم همافزایی نهادها برای افزایش جمعیت
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ برای آنکه سیاستهای جمعیتی به نتایج ملموس برسند، لازم است تمامی بخشها از استانداری و دانشگاه علوم پزشکی گرفته تا آموزش و پرورش، صداوسیما، شهرداریها و نهادهای مردمی در قالب یک نقشه راه مشترک عمل کنند. هر دستگاه بهتنهایی توان تغییر مسیر جمعیتی را ندارد؛ اما تجمیع ظرفیتها، همراستایی برنامهها و تقسیم مسئولیتها میتواند هم از موازیکاری جلوگیری کند و هم حمایتهای مؤثر و هدفمند ایجاد کند.
بیشتر بخوانید
ایجاد مشوقهای اقتصادی، توسعه زیرساختهای درمانی، افزایش آگاهی عمومی، حمایت از خانوادههای پرجمعیت و بهبود محیط کار برای والدین، زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که همه نهادها نقش ویژه خود را در این منظومه مشترک ایفا کنند. در چنین شرایطی، خانوادهها احساس میکنند که شبکهای گسترده از حمایتها در کنار آنان قرار دارد و همین اعتماد اجتماعی زمینهساز تصمیمگیری مثبت برای فرزندآوری خواهد شد.
در راستای تحقق سیاستهای کلی جمعیت و حمایت از خانواده، استانداری زنجان با همکاری دستگاههای اجرایی استان نیازمند برنامهریزی هوشمندانه، جامع و مستمر برای تقویت شرایط فرزندآوری و ایجاد محیطی پایدار برای رشد خانوادههاست.
استان زنجان با برخورداری از جمعیتی جوان، ساختار اجتماعی خانوادهمحور و ظرفیتهای گسترده اقتصادی و فرهنگی، میتواند به یکی از استانهای الگو در اجرای سیاستهای جمعیتی کشور تبدیل شود. در این چارچوب، مجموعهای از اقدامات در حوزههای اقتصادی، خدماتی، فرهنگی و مشارکتی قابل طرح و اجراست.
حمایت اقتصادی و معیشتی خانوادهها
نخستین گام در تسهیل فرزندآوری، کاهش دغدغههای مالی خانوادهها و ایجاد امنیت اقتصادی برای زوجهای جوان است. تشکیل «صندوق حمایت از خانوادههای دارای فرزند» با هدف ارائه وامهای کمبهره و کمکهزینههای ضروری در دوران بارداری، زایمان و مراقبت از نوزاد، میتواند نقش قابل توجهی در کاهش هزینههای اولیه خانوادهها داشته باشد.
همچنین همکاری مشترک استانداری با بانکهای محلی برای ارائه تسهیلات مسکن ویژه زوجهای جوان و دههشصتیها، میتواند مانع جدی ازدواج و فرزندآوری را برطرف کند.
اجرای طرح «کوپن کالای نوزاد» شامل اقلام ضروری مانند پوشک، شیرخشک و لوازم اولیه کودک نیز با مشارکت ادارهکل صمت و سازمان بهزیستی، بهعنوان یک حمایت عملی در دوره حساس تولد فرزند، پیشنهاد میشود.
توسعه زیرساختهای خدماتی، درمانی و بهداشتی
افزایش کیفیت خدمات مرتبط با سلامت مادر و کودک یکی از محورهای اصلی سیاستهای جمعیتی است. تقویت پوشش مراکز بهداشتی در مناطق روستایی، تجهیز خانههای بهداشت، و گسترش دسترسی به خدمات تخصصی زنان و زایمان با همکاری دانشگاه علوم پزشکی زنجان از جمله ضرورتهاست.
گسترش خدمات ناباروری و نوبتدهی سریع در بیمارستان موسوی و مرکز درمان ناباروری استان، موجب میشود زوجهایی که در مسیر فرزندآوری با چالشهای پزشکی روبهرو هستند، با سرعت و دقت بیشتری خدمات دریافت کنند.
همچنین اعزام تیمهای سیار سلامت باروری به مناطق کمتر برخوردار، میتواند عدالت در دسترسی به خدمات بهداشتی را تقویت کند.
مشوقهای اداری و ایجاد محیط کار دوستدار خانواده
استانداری و دستگاههای اجرایی میتوانند با ایجاد ساز و کارهایی در محیط کار، نقش مؤثری در حمایت از خانوادهها داشته باشند. اعطای مرخصیهای تشویقی برای کارکنانی که فرزند سوم و بیشتر دارند، از یکسو انگیزه فرزندآوری را افزایش میدهد و از سوی دیگر الگوی حمایتی دولت را تقویت میکند.
از سوی دیگر، تأسیس مهدکودکهای اداری در استانداری، فرمانداریها و دستگاههای دولتی امکان حضور مادران شاغل در محیطی امن و با آرامش خاطر بیشتر را فراهم میکند. اجرای طرح «محیط کار دوستدار خانواده» در واحدهای تولیدی و صنعتی استان نیز میتواند به الگوی موفقی در بخش خصوصی تبدیل شود.
تقویت فرهنگ عمومی و رسانهای
اجرای موفق سیاستهای جمعیتی بدون فرهنگسازی ممکن نیست. تولید برنامههای تلویزیونی محلی درباره خانوادههای موفق، تهیه مستندهای الهامبخش، و ترویج سبک زندگی خانوادهمحور توسط صداوسیمای مرکز زنجان تأثیر مهمی در تغییر نگرش جامعه دارد.
همکاری ادارهکل ارشاد اسلامی با روحانیون، هنرمندان، دانشگاهیان و فعالان اجتماعی برای برگزاری جشنوارههای فرهنگی «زندگی و امید» نیز میتواند نقش چشمگیری در ارتقای نگرش مثبت نسبت به فرزندآوری ایفا کند.
مشارکت نهادهای مردمی و اجتماعی
توسعه جمعیت بدون مشارکت مردم و سازمانهای محلی پایدار نخواهد بود. شوراهای محلی، دهیاریها، بسیج محلات و گروههای اجتماعی میتوانند در ترویج الگوهای موفق خانوادهمحور پیشگام باشند. راهاندازی پویشهای مردمی و فعالیت در فضای مجازی با عنوان «خانواده ایرانی، فرزند ایرانی» نیز بسترساز مشارکت گستردهتر جوانان در این حوزه خواهد بود.
امید است با استمرار برنامهریزیهای دقیق و همافزایی بین نهادهای مسئول، روند کاهش نرخ باروری در استان زنجان کنترل شده و مسیر رشد مثبت جمعیت هموار شود.
افزایش جمعیت و تقویت بنیان خانواده تنها با همکاری جمعی و همافزایی نهادی امکانپذیر است. هرچه هماهنگی میان دستگاهها گستردهتر و برنامهها هدفمندتر باشد، امکان دستیابی به رشد جمعیتی پایدار و بهبود کیفیت زندگی خانوادهها بیشتر خواهد شد.
نویسنده: اکرم محمدی منفرد؛ دبیر جمعیت خاتمالاوصیا زنجان.
انتهای خبر/