به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ عفاف و حجاب، دو مفهوم به هم پیوسته در فرهنگ اسلامی هستند که اغلب به اشتباه، یکی پنداشته میشوند یا رابطه آنها به درستی تبیین نمیشود.
بیشتر بخوانید
در نگاه سطحی، حجاب صرفا به عنوان یک «نماد بیرونی» و عفاف به عنوان یک «حالت درونی» تعریف میشود اما این رابطه بسیار عمیقتر و متقابل تر از یک ارتباط یکطرفه است.
عفاف یک فضیلت اخلاقی و حالت درونی است به معنای قناعت، خودنگهداری، کنترل تمایلات و حفظ حریم در نگاه، رفتار و گفتار است.
فرد با عفاف، خواه زن یا مرد، روحیهای دارد که به سمت مطامع نفسانی، اعم از خوردنیها، شنیدنیها و شدیدنیها و گفتنیها و در مرحله بعدی خودنمایی، جلب توجه نامشروع و هوسرانی نمیرود. این حالت، ریشه در تقوا و عزت نفس فرد دارد. در حقیقت، عفاف، مادر فضیلتهاست که خویشتنداری را در تمام عرصههای زندگی به ارمغان میآورد.
حجاب در معنای خاص آن، به پوشش شرعی زنان اشاره دارد، اما در معنای وسیعتر، به مفهوم مرزگذاری و حفظ حریم در روابط زن و مرد است.
حجاب، یک عمل اجتماعی و یک «نماد عینی» از یک باور درونی است این پوشش، تنها یک دستور دینی خشک نیست، بلکه زبانی برای اعلام یک موضع اخلاقی و اجتماعی است، من به حریم شخصی خود و تو احترام میگذارم و رابطهای فراتر از چارچوب عقل و شرع را نمیپذیرم.
از اینرو میتوان گفت رابطه عفاف و حجاب یک رابطه دیالکتیکی است؛ یعنی رابطهای تعاملی و دوطرفه.
حجاب بدون پشتوانه عفاف، مانند جسمی بیروح است ممکن است به یک عادت اجتماعی، یک اجبار یا حتی یک نماد ظاهری توخالی تبدیل شود که فاقد هرگونه عمق معنوی است.
آنچه به حجاب ارزش و ماندگاری میبخشد، همان روح عفاف و خویشتنداری درونی است.
از سوی دیگر، عمل به حجاب، یک «تمرین عملی» برای تقویت روحیه عفاف است وقتی فرد حتی گاهی بدون حال درونی کامل، این پوشش را رعایت میکند، این عمل بیرونی، به تدریج بر جان او تأثیر میگذارد و حالت درونی عفاف را در او نهادینه و تقویت میکند.
حجاب، مانند دیواری است که از باغ عفاف محافظت میکند و به آن اجازه رشد و شکوفایی میدهد.
و سخن آخر آنکه؛ عفاف، بذر است و حجاب، نهال آن عفاف، دلیل است و حجاب، معلول.
حجاب نیز خود به عاملی برای پرورش و استمرار عفاف تبدیل میشود لذا هدف نهایی از ترویج حجاب در اسلام، تنها پوشاندن بدن نیست؛ بلکه پرورش «انسان با عفاف» است انسانی که در تمام ابعاد وجودی خود، متعادل، با کرامت و خویشتندار است.
بنابراین، هرگونه تلاش برای ترویج حجاب، باید همراه با فرهنگسازی برای درک و تقویت «مفهوم عفاف» در جامعه باشد تا این دو، در کنار یکدیگر، به تعالی فرهنگی و اخلاقی انسان کمک کنند.
نویسنده: زهرا حاتمی، مدرس حوزه و دانشگاه.
انتهای خبر/