امید خانواده ضامن تداوم نسل ایرانی
به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ تنها در سایه امنیت اقتصادی، آرامش روانی و همبستگی اجتماعی میتوان انتظار داشت خانوادهها به سمت فرزندآوری آگاهانه و تربیت نسلی پویا و اثرگذار گام بردارند.
بیشتر بخوانید
خانواده توانمند، زیربنای شکلگیری نسلی پویا و بالنده است. هنگامی که خانوادهها از نظر اقتصادی، روانی و اجتماعی در وضعیت باثباتی قرار داشته باشند، میتوانند محیطی امن و سرشار از محبت برای رشد فرزندان فراهم کنند. توانمندسازی خانواده نه تنها به معنای افزایش حمایتهای مالی است، بلکه شامل ارتقاء سطح آموزش، تقویت مهارتهای ارتباطی، بهبود سلامت روان و ایجاد فرصتهای برابر برای والدین، بهویژه مادران، نیز میشود و چنین خانوادهای میتواند فرزندانی با اعتمادبهنفس، مسئولیتپذیر و خلاق پرورش دهد که در آینده موتور محرک توسعه جامعه خواهند بود.
خانواده قوی، زیربنای نسل فردا
حجتالاسلام تقی محدر مدیر حوزه علمیه خواهران استان زنجان در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ با بیان اینکه مسئله کاهش تمایل به فرزندآوری در استان و کشور، موضوعی تکبعدی نیست و نمیتوان آن را صرفاً اقتصادی یا صرفاً فرهنگی دانست، اظهار کرد: روند کاهشی جمعیت طی سالهای اخیر، بهویژه پس از اجرای سیاستهای کنترل جمعیت در دهههای گذشته، به گونهای تثبیت شد که به مرور زمان به یک ارزش فرهنگی تبدیل گشت.
وی با بیان اینکه جملهای مانند «فرزند کمتر، زندگی بهتر» سالها در رسانهها، مدارس، منابر و حتی گفتگوی روزمره تکرار شد و این گفتمان در ذهن جامعه جای گرفت، ابراز کرد: امروز نیز بازگشت از این فرهنگ، نیازمند یک کار عمیق و پیوسته فرهنگی است؛ همانطور که شکلگیری فرهنگ قبلی نیز تدریجی و هماهنگ بود.
مدیر حوزه علمیه خواهران استان زنجان با اشاره به اینکه البته در این میان نقش مسائل اقتصادی نیز قابل انکار نیست، افزود: هنگامی که بسیاری از خانوادهها با مشکلاتی مانند نبود شغل پایدار، درآمد ناکافی، یا مشکل جدی تأمین مسکن مواجهاند، طبیعی است که تصمیمگیری برای فرزندآوری با تردید همراه شود.
وی عنوان کرد: امنیت شغلی و اقتصادی، برای بسیاری از زوجها شرط اولیه ورود به مرحله والدگری است. بنابراین سیاستهای حمایتی دولت، مانند کمک به تأمین مسکن، تسهیلات ازدواج و حمایتهای معیشتی برای خانوادههای دارای فرزند، ضرورت جدی دارد.
محدر با تأکید بر اینکه در کنار این موضوع، مسئله جایگاه مادری نیز تحت تأثیر جریانهای فرهنگی جهانی قرار گرفته است، اضافه کرد: برخی جریانها تلاش میکنند نقش مادری را کمرنگ کرده یا آن را مانع حضور اجتماعی زنان معرفی کنند.
وی با بیان اینکه در حالیکه در آموزههای دینی و در تجربه تاریخی جامعه ما، مادری مهمترین و اثرگذارترین نقش اجتماعی زن تلقی شده است؛ نقشی که مستقیماً در آیندهسازی جامعه دخیل است، ادامه داد: امروز نیاز است این ارزش مجدداً بازتعریف و برجسته شود.
مدیر حوزه علمیه خواهران استان زنجان بیان کرد: همچنین شهرنشینی و آپارتماننشینی، کوچکشدن فضای زندگی، تمایل به تحصیلات تکمیلی و تأخیر در ازدواج، همه بهطور همزمان بر کاهش فرزندآوری اثر گذاشتهاند.
محدر عنوان کرد: بنابراین برای حل این مسئله، باید مجموعهای از سیاستها بهصورت هماهنگ اجرا شود و حمایت اقتصادی، تقویت ارزشهای فرهنگی، تسهیل شرایط مسکن، و ارائه الگوهای موفق از خانوادههای پرفرزند باشد.
وی بیان کرد: راهحل نهایی تنها زمانی مؤثر خواهد بود که نگاه چندبعدی جایگزین نگاه تکمحور شود.
خانوادههای آرام، بستر اصلی فرزندآوری
در ادامه کریم ترابی، مدرس حقوق خانواده و قانون جوانی جمعیت در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ با بیان اینکه فرزندآوری یکی از اساسیترین ارکان پویایی هر جامعه است و آینده هر ملت به تداوم نسل و پایداری خانوادههای آن وابسته است، اظهار کرد: کاهش نرخ فرزندآوری در سالهای اخیر زنگ خطری برای ساختار اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی کشور به شمار میرود.
وی با بیان اینکه برای شناخت ریشههای این پدیده، چهار عامل اجتماعی مؤثر شامل تبیین، پیشگیری، درمان و عامل روانی مطرح شده است که هر یک نقش تعیینکنندهای در بهبود روند جمعیت دارند، گفت: در گام نخست، تبیین به معنای شناسایی دقیق مشکلات و متغیرهایی است که باعث کاهش تمایل به فرزندآوری میشود.
مدرس حقوق خانواده و قانون جوانی جمعیت با اشاره به اینکه اگر در بررسیها مشخص شود که قانون، بودجه و نیروی انسانی لازم وجود دارد اما مدیری وظایف خود را به درستی انجام نمیدهد، باید با نگاه اصلاحگرانه و پیشگیرانه او را جایگزین کرد، ابراز کرد: هزینه پیشگیری همیشه کمتر از درمان است و در موضوع جمعیت نیز همین قاعده صادق است.
وی افزود: در صورت شناسایی علل اصلی، میتوان برنامهریزی دقیقی برای تغییر مسیر جامعه به سمت پویایی انجام داد.
ترابی با تأکید بر اینکه عامل سوم یعنی درمان، از مهمترین بخشهای مؤثر بر افزایش فرزندآوری است، ادامه داد: فرزندآوری ارتباط مستقیمی با وضعیت جسمی، سلامت زوجها و خدمات پزشکی دارد.
وی عنوان کرد: طرحهایی برای کاهش هزینههای درمان ناباروری در کشور ارائه شده اما هنوز اجرا نشده یا کامل نیست. امروز بسیاری از زوجها بهدلیل ناباروری در صف واگذاری فرزند از طریق سازمان بهزیستی قرار دارند، که خود نشانه روشنی از تمایل مردم به داشتن فرزند است.
مدرس حقوق خانواده و قانون جوانی جمعیت با اشاره به اینکه اگر دولت و نهادهای مرتبط حمایتهای درمانی، بیمهای و تخصصی لازم را استمرار دهند، میتوان ظرف ۱۰ سال بخش زیادی از مشکلات ناباروری را در جامعه برطرف کرد و مسیر طبیعی فرزندآوری را تقویت کرد، اضافه کرد: عامل روانی نیز نقشی بنیادین دارد، اما تاکنون کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
ترابی گفت: جامعهای که از لحاظ روحی شاداب نباشد، انگیزهای برای ازدواج و فرزندآوری نخواهد داشت. اگر فضای شهری، رسانهها و نمادهای فرهنگی با پیامهای مثبت، امیدبخش و نشاطآور پر شود، احساس امنیت و رضایت در خانوادهها افزایش مییابد و حتی اقداماتی مانند نمایش تصاویر امید، شادی و موفقیت در بیلبوردهای شهری میتواند در بهبود روحیه جمعی مؤثر باشد.
وی با بیان اینکه تبدیل بحران جمعیتی به فرصت نیازمند ۱۰ تا ۳۰ سال زمان است، اما این روند باید از همین امروز آغاز شود تا ثمر دهد، ادامه داد: برای افزایش فرزندآوری، تقویت بنیان ازدواج نیز حیاتی است. ازدواج زمانی موفق و پایدار خواهد بود که بر پایه سه اصل عشق، آرامش و انتقال محبت شکل گیرد.
مدرس حقوق خانواده و قانون جوانی جمعیت با اشاره به اینکه در چنین شرایطی، فرزندآوری بهصورت طبیعی در کانون خانواده اتفاق میافتد، عنوان کرد: اگر زوجها آرامش نداشته باشند و دچار طلاق عاطفی شوند، هیچ میزان از تسهیلات مالی نمیتواند انگیزه تشکیل خانواده یا تولد فرزند را ایجاد کند.
ترابی افزود: حمایتهای اقتصادی باید در کنار آموزش مهارتهای زندگی، ظرفیتسازی روانی و تقویت انگیزههای درونی ارائه شود تا اثرگذار باشد.
وی با بیان اینکه برای عبور از چالش جمعیتی، داشتن برنامهای بلندمدت، پایدار و دقیق ضروری است، گفت: اصلاح نظام مالیاتی متناسب با تعداد اعضای خانواده، تصویب قوانین حمایتی از مادران شاغل، توسعه مشاغل منعطف، بهبود نظام تأمین اجتماعی و ایجاد سامانههای نظارت و گزارشدهی شفاف میتواند اعتماد عمومی را تقویت کرده و مردم را به مشارکت در سیاستهای جمعیتی ترغیب کند. استمرار سیاستهای تشویقی، پژوهشهای ملی و نظارت واقعی بر اجرای قوانین، گامهایی مؤثر برای ساخت آیندهای جوان و پویا خواهد بود.
فرزندآوری پایدار با امید اقتصادی واقعی تحقق مییابد
در این میان اکرم محمدیمنفرد؛ دبیر جمعیت خاتمالاوصیا زنجان در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ با بیان اینکه در سالهای اخیر، کاهش نرخ فرزندآوری در میان جوانان زنجان به یکی از چالشهای اجتماعی چشمگیر تبدیل شده است، اظهار کرد: بررسیهای میدانی نشان میدهد که ریشه اصلی این روند نه در تغییرات فرهنگی، بلکه در فشارهای اقتصادی نهفته است؛ فشاری که آینده تشکیل خانواده را برای بسیاری از زوجهای جوان مبهم کرده است.
وی با بیان اینکه نااطمینانی شغلی و درآمد ناپایدار بخش عمدهای از شاغلان جوان در زنجان در مشاغل موقت، خدماتی و فصلی فعالیت دارند، ابراز کرد: نبود قراردادهای پایدار، بیمه و سطح پایین حقوق باعث شده است فرزندآوری به تصمیمی پرریسک تبدیل شود.
دبیر جمعیت خاتمالاوصیا زنجان با تأکید بر اینکه بسیاری از جوانان ترجیح میدهند ابتدا امنیت شغلی پیدا کنند و سپس به تشکیل خانواده فکر کنند، اضافه کرد: فشار اجاره و هزینههای زندگی افزایش قیمت مسکن و اجارهخانه در زنجان، حتی در مناطق حاشیهای، از توان اقتصادی زوجهای تازهکار خارج شده است.
وی عنوان کرد: هزینههای مرتبط با شروع زندگی مشترک، از تأمین جهیزیه تا اجاره مسکن، زوجها را وادار به عقبانداختن تصمیم بچهدار شدن کرده است.
محمدیمنفرد با بیان اینکه ناکافی بودن حمایتهای دولتی اگرچه طرحهایی مانند وام فرزندآوری و یارانه تولد به اجرا درآمده است، اما رقم این حمایتها با رشد تورم همخوانی ندارد، افزود: بسیاری از خانوادهها این کمکها را موقت و ناکافی میدانند و به همین دلیل تصمیم به فرزندآوری را به تعویق میاندازند.
وی با بیان اینکه تغییر اولویتها و سبک زندگی نسل جدید، برخلاف گذشته، به دنبال کیفیت زندگی بالاتر است نه صرفاً تعداد بیشتر اعضای خانواده و آموزش بهتر، تفریح، سفر و رشد فردی در ذهن جوانان زنجانی جایگزین هزینههای سنگین فرزندآوری شده است، اضافه کرد: فرزندآوری در زنجان دیگر تنها تصمیم خانوادگی نیست؛ تصمیمی اقتصادی است که مستقیماً با ثبات شغلی، درآمد و قدرت خرید ارتباط دارد.
دبیر جمعیت خاتمالاوصیا زنجان با تأکید بر اینکه کارشناسان هشدار میدهند در صورت تداوم این روند، نسبت جمعیت جوان استان در دهه آینده با افت محسوسی روبهرو خواهد شد، ابراز کرد: تقویت حمایتهای مالی واقعی، کنترل قیمت مسکن و ایجاد مشاغل پایدار میتواند نخستین گام در بازگرداندن امید به خانوادههای جوان زنجانی باشد.
برای داشتن جامعهای جوان و پویا، باید سرمایهگذاری بر خانواده را در اولویت سیاستگذاریهای اجتماعی قرار داد. برنامهریزیهای مقطعی و تسهیلات موقت کافی نیست؛ بلکه ایجاد زیرساختهای پایدار، حمایت از اشتغال جوانان، کنترل هزینههای زندگی و تقویت امید به آینده، بستر اصلی افزایش فرزندآوری آگاهانه و مسئولانه است.
جامعهای که خانواده را محور توسعه بداند، نهتنها از بحران جمعیتی عبور میکند، بلکه نسلی پرانرژی، خلاق و امیدوار برای آیندهای روشنتر خواهد ساخت.
انتهای خبر/