طلوع قدرت خورشید در اقتصاد زنجان

به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «موج‌رسا»؛ در روزگارانی که جهان با چالش‌های فزاینده‌ای در زمینه انرژی و تغییرات زیست‌محیطی ناشی از سوخت‌های فسیلی دست و پنجه نرم می‌کند، بهره‌گیری از منابع پاک و تجدیدپذیر مانند انرژی خورشیدی اهمیت حیاتی یافته است این اهمیت در کشور ما، به‌ویژه با توجه به نوسانات و چالش‌های انرژی در سال‌های اخیر، دوچندان شده است.

بیشتر بخوانید

• پنل خورشیدی ناجی مزارع پرورش ماهی ماهنشان

در این جهت، استان زنجان گام‌های چشمگیر و قابل‌ملاحظه‌ای در مسیر توسعه نیروگاه‌های خورشیدی برداشته است خبرنگار «موج‌رسا» در گفتگویی با محمدحسام حیدری، یکی از چهره‌های موفق در زمینه توسعه نیروگاه‌های خورشیدی، به گفتگو نشسته است تا ابعاد این پیشرفت‌ها و اهمیت آن‌ها را بررسی کند. 

این گفتگو بر پتانسیل عظیم انرژی خورشیدی به‌عنوان جایگزینی پاک، ایمن و پایدار برای سوخت‌های فسیلی متمرکز است، که نه تنها آلودگی محیط زیست را کاهش می‌دهد، بلکه امنیت انرژی کشور را نیز تضمین می‌کند توسعه این نیروگاه‌ها در زنجان نشان‌دهنده رویکردی آینده‌نگرانه نسبت به تأمین انرژی پایدار است.

احداث نیروگاه‌های خورشیدی تولد یک استراتژی پایدار

موج‌رسا: هدف اصلی از سرمایه‌گذاری در زمینه احداث نیروگاه‌های خورشیدی به‌عنوان سرمایه‌گذاری بلندمدت توسط تیم شما چه بود؟

جوان موفق در عرصه گسترش نیروگاه‌های خورشیدی کشاورزی: سال ۱۳۹۵ نقطه عطفی تعیین‌کننده در مسیر استراتژیک شرکت ما بود؛ زمانی که با نگاهی پیشرو و با هدف سرمایه‌گذاری بلندمدت در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، شالوده شرکت برای تاسیس نیروگاه‌های خورشیدی را بنا نهادیم. 

فلسفه اصلی ما بر این اصل استوار بود که باید سرمایه‌گذاری‌هایی انجام دهیم که علاوه بر ریسک‌پذیری پایین، بازدهی مطمئن و مستمر را در قالب جریان نقدی ماهانه تضمین کند، در حالی که به‌طور همزمان، سهمی مؤثر در حفاظت از محیط زیست ایفا کنیم.

جذابیت انرژی خورشیدی از همان ابتدا برای تیم ما واضح بود، منبعی نامحدود و مادام‌العمر که با استهلاک نزدیک به صفر و حداقل هزینه‌های نگهداری، یک مدل کسب‌ و کار کم‌تکرار و پایدار را رقم می‌زد.

مسیر عملیاتی ما با احداث نیروگاه‌های خورشیدی آغاز شد این فرآیند با بهره‌برداری از اولین واحد 90 کیلوواتی شروع شد با کسب تجربه عملی و افزایش اعتماد به پتانسیل این حوزه، به سرعت توسعه را شتاب دادیم و نیروگاه 210 کیلوواتی و متعاقباً واحد 249 کیلوواتی را به مدار تولید متصل ساختیم.

تمامی این سرمایه‌گذاری‌های استراتژیک در منطقه قره‌پشتلو از بخش مرکزی زنجان متمرکز شده‌اند، که این تمرکز جغرافیایی به مدیریت بهینه پروژه‌ها کمک کرده است. این مرحله توسعه، ظرفیت تجمعی شرکت را به رقم قابل توجه 450 کیلووات رساند.

چشم‌انداز ما بسیار فراتر از دستاوردهای فعلی است ما طرح‌های توسعه‌ای مدونی را در دست اجرا داریم که نویدبخش الحاق حدود 800 کیلووات ظرفیت جدید در آینده نزدیک است. 

این جهش آتی، موقعیت ما را به‌‌عنوان یک بازیگر کلیدی و رو به رشد در اکوسیستم انرژی پاک کشور تثبیت خواهد کرد ما همچنان متعهد به خلق ارزش مالی پایدار و مسئولیت زیست‌محیطی هستیم.

اصلی‌ترین چالش احداث نیروگاه بروکراسی است نه تکنولوژی 

موج‌رسا: به نظر شما چالش اصلی پیش‌روی توسعه نیروگاه‌های خورشیدی، بوروکراسی است یا تکنولوژی؟

حیدری: با وجود اینکه نصب فیزیکی یک واحد یک مگاواتی تنها بین یک تا سه ماه زمان می‌برد، بزرگ‌ترین مانع بر سر راه توسعه، چالش‌های اداری و بروکراسی دولتی نهفته است  سختی کار نه در مهندسی و نصب پنل‌ها، بلکه در فرآیند طولانی اخذ مجوزها بود.

مهم‌ترین چالش، تغییر کاربری اراضی بود که مستلزم مراجعه به ۱۴ سازمان دولتی مختلف بود سختی اصلی در این فرآیند، حالت «ماهیچه‌ای» پاسخ‌ها بود، جایی که سازمان‌ها منتظر تأییدیه‌های یکدیگر می‌ماندند، بدون وجود هماهنگی مؤثر بین این ساختارهای جزیره‌ای.

این بروکراسی طاقت‌فرسا، تأخیرهای شدیدی ایجاد می‌کرد در مواردی، نیروگاه پس از اتمام کامل مراحل فیزیکی، تا یک سال منتظر مجوز بهره‌برداری نهایی می‌ماند.

این تأخیر یک‌ساله، به‌طور مستقیم جریان نقدینگی شرکت و برنامه‌ریزی‌های بلندمدت استراتژیک را به شدت تحت‌الشعاع قرار می‌داد.

 نقش تسهیلات دولتی در گسترش نیروگاه‌های خورشیدی بسیار مؤثر است که ما به دو نکته کلیدی نیاز داریم در این زمینه نیاز داریم که ابتدا، تسهیلات واقعی و عملیاتی برای پروژه‌ها و نه فقط تبلیغات؛ دوم، تسریع در فرآیندهای اداری است که باید فعالان این عرصه مورد حمایت واقع شوند.

نیروگاه‌های خورشیدی موثر در تقویت اقتصاد محلی 

موج‌رسا: به‌نظر شما اهمیت وجود نیروگاه‌های خورشیدی در اقتصاد استان چیست؟

جوان موفق در عرصه گسترش نیروگاه‌های خورشیدی کشاورزی: توسعه نیروگاه‌های خورشیدی فراتر از یک ضرورت زیست‌محیطی، یک استراتژی بنیادین برای تقویت زیرساخت‌های اقتصادی ملی و محلی است.

 این نیروگاه‌ها با استفاده بهینه از انرژی تابشی خورشید، امکان تولید برق پاک و پایدار را فراهم می‌آورند و وابستگی استراتژیک کشور به منابع محدود و آلاینده سوخت‌های فسیلی را به شدت کاهش می‌دهند. 

این تغییر پارادایم، مستقیماً به افزایش امنیت انرژی و کاهش نوسانات ناشی از تحریم‌ها یا ناترازی‌های انرژی در فصول پیک مصرف منجر می‌شود.

از منظر اقتصادی کلان، سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، چرخه‌ «اقتصاد سبز» را به حرکت درمی‌آورد.

 این سرمایه‌گذاری‌ها نه تنها هزینه‌های بلندمدت تأمین انرژی برای صنایع و خانوارها را کاهش می‌دهند، بلکه با ایجاد قراردادهای خرید تضمینی برق (PPA)، یک جریان درآمدی پایدار و قابل پیش‌بینی برای سرمایه‌گذاران و دولت ایجاد می‌کنند.

کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای با توسعه نیروگاه‌های خورشیدی

موج‌رسا: چرا گسترش نیروگاه‌های خورشیدی علاوه بر صرفه اقتصادی از بعد زیست‌محیطی نیز بسیار مهم و تاثیرگذار است؟

حیدری: استان زنجان، با برخورداری از تابش خورشیدی مطلوب، پتانسیل بی‌نظیری برای تبدیل شدن به یکی از قطب‌های تولید انرژی خورشیدی کشور دارد. 

تمرکز بر توسعه مزارع خورشیدی در زمین‌های بلااستفاده، اراضی غیرقابل کشت یا اراضی دیم حاشیه روستاها، کلید اصلی بهره‌برداری اقتصادی از این پتانسیل است. این رویکرد هوشمندانه، از تبدیل زمین‌های کشاورزی مرغوب به نیروگاه جلوگیری کرده و همزمان، یک فرصت توسعه جدید برای جوامع روستایی فراهم می‌آورد.

 مهم‌ترین جنبه مورد توجه، نقش این پروژه‌ها در ایجاد اشتغال است،  نیروگاه‌های خورشیدی در سه فاز اصلی، نیروی کار محلی را به کار می‌گیرند که فاز ساخت و نصب (نیاز به کارگران ماهر و نیمه‌ماهر برای عملیات عمرانی و نصب پنل‌ها)، فاز بهره‌برداری (نیاز به اپراتورهای محلی برای نظارت مستمر) و فاز نگهداری و تعمیرات (نیاز به تکنسین‌های دوره‌ای). این زنجیره اشتغال، سطح درآمدی ساکنان روستایی را افزایش داده و به‌طور مستقیم با پدیده مهاجرت معکوس و جلوگیری از خالی شدن روستاها گره می‌خورد.

گسترش نیروگاه‌های خورشیدی در استان، از منظر زیست‌محیطی نیز نتایج حیاتی دارد جایگزینی نیروگاه‌های حرارتی با انرژی خورشیدی، انتشار گازهای گلخانه‌ای و آلاینده‌ها را به شدت کاهش می‌دهد.

 در حالی که عمر مفید سوخت‌های فسیلی محدود است، انرژی خورشیدی به‌عنوان یک منبع تجدیدپذیر مادام‌العمر، تضمین می‌کند که نسل‌های آتی نیز از زیرساخت انرژی پاک بهره‌مند شوند، بدون آنکه آسیبی به محیط زیست وارد شود. 

در مجموع، نیروگاه‌های خورشیدی در زنجان، نمونه‌ای عملی از همگرایی اهداف اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی در مسیر توسعه پایدار هستند.

در شرایط کنونی که چالش‌های انرژی و محیط زیست در حال افزایش است، انرژی خورشیدی اهمیت بیش‌تری پیدا کرده است. استان زنجان با توسعه نیروگاه‌های خورشیدی و حمایت از جوانان، می‌تواند به فعال‌سازی این صنعت کمک کند و فرصت‌های شغلی جدیدی ایجاد کند.